Gevonden herinneringen aan misbruik via de therapeut? Nee hoor!
Recherchepsycholoog Mirjam ter Beek onderzocht samen met hoogleraren 140 politiedossiers over herinnerd misbruik in de jeugd.
Gelezen: Interview Volkskrant, 11 november 2025 en Onderzoek Politie en Wetenschap
“We spreken van spontaan als je door een onverwachte trigger ineens herinneringen terugkrijgt aan een situatie van vroeger. Dat kan komen door een film of door een vriendin die iets meemaakt, waarna iemand ineens beseft: hé, zo’n ervaring heb ik ook gehad. Kenmerkend is dat zo’n spontane herinnering in één keer terugkomt.
Dat is anders bij hervonden herinneringen na een actief zoekproces. Die komen boven doordat mensen op zoek gaan naar een verklaring voor bepaalde klachten, bijvoorbeeld in therapie, door het lezen van zelfhulpboeken of in gesprekken met vrienden. Je ziet dan vaak dat de herinnering eerst heel vaag is en in de loop der tijd wordt uitgebreid en ingekleurd. Die herinneringen gaan meestal ook over langduriger en ernstiger misbruik dan de spontaan hervonden herinneringen…
Alleen: als je zelf actief gaat zoeken, is de kans op fictieve herinneringen reëel. Als dat risico niet bestond, zou je zeggen: spit en graaf allemaal een eind raak. Maar het kan schadelijk zijn, want mensen lijden ook enorm onder een fictieve herinnering aan misbruik.”
Recherchepsycholoog Mirjam ter Beek verdiepte zich voor het onderzoeksprogramma Politie en Wetenschap in de herinneringen aan misbruik in 140 politiedossiers, samen met hoogleraar rechtspsychologie Henry Otgaar van de Universiteit Maastricht en Bruno Verschuere, hoogleraar forensische psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Uit de samenvatting van dit onderzoek nog:
“We vonden dat het mogelijk was om verschillende typen herinneringen betrouwbaar van elkaar te onderscheiden. Verklaringen van slachtoffers met continue herinneringen bevatten gemiddeld meer toetsbare details en werden aanzienlijk vaker ondersteund door bewijs dan verklaringen gebaseerd op hervonden herinneringen na een actief zoekproces. Een verklaring gebaseerd op hervonden herinneringen na een actief zoekproces leidde zelden tot stevig bewijs.”
Een gelijksoortig bericht stond al in 2008 op Leugens.nl, met Elke Geraerts van Universiteit Maastricht met de studie voor haar proefschrift.
Recent bracht Griet Op de Beeck het tot een entree op Leugens.nl dankzij haar therapeutisch hervonden herinnering aan misbruik in haar jeugd.
Peter Olsthoorn | 11-11-25 17:08
Uw e-mail adres wordt niet gepubliceerd en niet aan derden verstrekt.
Omgangsvormen