Exit, onderzoekje te veel gejokt 

Psychologen Diederik Stapel en Roos Vonk

Mediabekendheid voor Stapel belangrijker dan wetenschappelijke zuiverheid. Co-jokkebrok Roos Vonk wast handen in onschuld.

Gelezen: Verklaring Universiteit van Tilburg, Volkskrant
“Het College van Bestuur van Tilburg University heeft besloten om prof. dr. D.A. Stapel met onmiddellijke ingang op non-actief te stellen.
Prof. dr. Stapel, hoogleraar Cognitieve Sociale Psychologie en tevens decaan van Tilburg School of Social and Behavioral Sciences, heeft een ernstige inbreuk gemaakt op de wetenschappelijke integriteit door in zijn publicaties gebruik te maken van gefingeerde data.
Prof. dr. P. Eijlander, rector magnificus van Tilburg University, heeft een vertrouwenscommissie ingesteld met de opdracht om volledig in kaart te brengen bij welke publicaties van prof. dr Stapel gefingeerde data zijn gebruikt.
Voorzitter van deze commissie is prof. dr. W.J.M. Levelt, vml. president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en emeritus hoogleraar van de Radboud Universiteit Nijmegen. De commissie is verzocht uiterlijk eind oktober te rapporteren. Na rapportage van deze commissie zal het College van Bestuur intern en extern de bevindingen bekendmaken, met de maatregelen die daarop zullen worden genomen.”

De homepage van Diederik Stapel is door de universiteit verwijderd, met een even optimistische als onzinnige boodschap: “This page has been placed offline (temporarily or permanently) by the administrator. Try again later!” (Hoezo later? Wanneer dan? En als het dan ‘permanently’ is?)

Zijn pagina op Sociale Psychology Network: “Diederik Stapel has a wide variety of research interests, including norm activation, motivational processing, impression formation, self-regulation, emotion regulation, and stereotyping. Recently, he has become involved with a series of projects that all center around using social cognition knowledge and techniques to further our understanding of consumer behavior. He has especially interested in how consumer cues (consumerism) lead to egocentric, unhealthy attitudes and behavior and impair intellectual performance.”

Ethiekdocent

Stapel (44) gaf notabene in Tilburg het vak professionele ethiek. Hij promoveerde in 1997 cum laude aan de Universiteit van Amsterdam en werd in 2002 hoogleraar in Groningen. Hij publiceerde ook in Science. De lijst met publicaties is indrukweekend, maar nu wordt onderzocht wat er gegrond van is en wat bijeen gelogen. Jammer hoor.

Stapel werkte voor Tiber, Tilburg Institute for Behavioral Economics Research en werd bekend van tv-programma’s van Omroep Max en de NCRV.

Hij haalde de media met zijn onderzoek waaruit zou blijken dat mensen in een rommelige omgeving eerder stereotyperen en discrimineren. Ook onderzocht hij of mensen door de economische crisis meer geld uitgeven en of mooie mensen meer kansen hebben.

Roos Vonk ook

Met Roos Vonk en Marcel Zeelenberg deed hij onderzoek naar de ‘psychologie van vlees’ en zij beweerden dat mensen ‘hufterig’ worden van vlees. “‘Vlees haalt het slechtste in mensen naar boven.”, concludeerden de onderzoekers eind augustus.

Het bericht: “Vlees haalt het slechtste in mensen naar boven. Dat concluderen psychologen van de Radboud Universiteit Nijmegen en Tilburg University uit verschillende studies naar de psychologische betekenis van vlees.

Denken aan vlees maakt mensen minder sociaal en in diverse opzichten meer ‘hufterig’. Ook blijkt dat mensen eerder vlees kiezen wanneer ze zich onzeker voelen, wellicht omdat het een gevoel van superioriteit of status geeft, veronderstellen de onderzoekers.

De Tilburgse hoogleraren Marcel Zeelenberg (economische psychologie) en Diederik Stapel (consumentenwetenschap) en de Nijmeegse hoogleraar Roos Vonk (sociale psychologie) onderzochten de psychologische betekenis van vlees.

“Mensen zeggen: vlees is lekker, het is gezond. Maar net als veel andere producten heeft vlees ook een symbolische, expressieve waarde”, licht Zeelenberg toe. “Denk aan rijden in een Hummer of een Panda. Met beide kom je er, maar een Hummer is stoerder. Net als de Hummer is vlees slecht voor het milieu en het klimaat. Het is ook slecht voor dieren, de derde wereld en onze eigen gezondheid. Maar mensen kunnen flink kwaad worden als je ze dat vertelt. Ze zijn blijkbaar erg gehecht aan hun biefstukje.”

Uit onderzoeken die de drie wetenschappers bestudeerden zou ook gebleken zijn dat onzekere mensen liever vlees dan vis of vegetarisch eten. Roos Vonk: “Net als de Hummer geeft vlees een oppepper aan je status en je ego.”

In andere studies werd onderzocht wat er met mensen gebeurt als ze aan vlees denken. Ze zouden er egoïstischer en minder sociaal door worden. Ook bleek dat mensen na het denken aan vlees zich minder verbonden voelden met anderen, minder geliefd en eenzamer.

Vonk, bekend van haar columns over hoe ons ego ons in de weg zit, kijkt hier niet van op: “Eerder onderzoek wees al uit dat vleeseters meer denken in termen van dominantie en hiërarchie (wie is de baas over wie) dan vegetariërs. Vlees eten is van een manier om jezelf te verheffen boven anderen.”"

Roos Vonk zegt nu dat het onderzoek dat ten grondslag lag aan die bewering was verzonnen door Stapel. Maar het kwam haar, behalve wetenschapper ook actievoerder tegen vlees eten, kennelijk wel goed uit. Ze steekt de hand niet in eigen boezem:

“Ik betreur het zeer dat dit is gebeurd en ik zal er alles aan doen wat in mijn mogelijkheden ligt om het vertrouwen in het wetenschappelijk werk binnen de sociale psychologie te herstellen. Het is denkbaar dat deze omvangrijke misstap van één enkele collega effecten heeft op de reputatie van ons gehele vakgebied…”

Nee, het vleeshufterverhaal was niet iets van één enkele collega, maar ook getekend door Roos Vonk. Iedereen vergist zich. Maar geef dat dan ook toe.

  • Reacties

  • Daniel | 08/09/11 om 12:23

    Geachte Peter Olsthoorn,

    blijkbaar komt u dit verhaal “wel goed uit”. Echter, er zijn twee dingen die u ook duidelijk moeten zijn. Ten eerste, Roos Vonk heeft toegegeven dat zij zich in de integriteit van Prof. Stapel heeft vergist. Ze wast haar handen niet in onschuld. Ze is heel waarschijnlijk gewoon onschuldig. Want het is momenteel helaas niet gebruikelijk dat elke co-auteur alle data te zien krijgt. Hetgeen een fout van het systeem is, niet van een enkele mens. Ten tweede, u kunt ook (nog) niet zeggen dat ze zich in de bevinding m.b.t. tot het “vleeshuftersverhaal” heeft vergist. Het feit dat de data fake was zegt alleen dat we nu helemaal NIET weten OF en als HOE er een samenhang bestaat tussen het denken aan vlees en sociaal gedrag. Dus misschien heeft zij zich erin vergist (hetgeen een normaal deel van goed wetenschappelijk werk is) of misschien niet. Hetgeen ook door Prof. Vonk duidelijk wordt gezegd. Dus geef gewoon even zelfs toe dat u er heel emotioneel betrokken bij bent en nu ten onrecht iemand gaat aanvallen, mijnheer! ;)

  • Geert Ganzevoet | 08/09/11 om 12:36

    Moslims zijn heel grote vleeseters. Oeps.

  • nathan | 08/09/11 om 14:11

    Niets menselijk is ook deze Dierderik Stapel vreemd. Onder druk van de groep, hij moet het als groepspsycholoog beter weten als geen ander, gaat hij megalomaan gedrag vertonen.
    Iets heel normaal in de academische wereld.
    Als er iemand met een ontdekking komt springt ierdereen erop, ook als het hartstikke fout is. Dat geldt ook voor de exacte vakken, zoals de natuurkunde.
    Koude kernfusie, polywater, N-stralen, etc. hele horde natuurkundigen rennen erachter aan en diskwalificeren zich.
    Dus mevrowuw Vonk idem dito. Alles wat mevrowu Vonk als ‘onafhankelijk’ onderzoeker heeft gepresteerd, kan zo de prullenbak in.
    Dat geldt trouwens ook voor veel medewerkers van Stapel.

  • Niquote | 08/09/11 om 15:05

    @Daniel
    Als er iemand heel emotioneel wordt, lijkt u het wel te zijn en zelfs dusdanig dat het u zelfs niet lukt de laatste zinnen nog tot een goed einde te brengen. Daarnaast is het gebruik van hoofdletters op het net algemeen aanvaard als schreeuwen, hetgeen ook nimmer bevorderlijk is voor een discussie die hout snijdt. Dat het denken aan vlees een samenhang met het sociaal gedrag heeft is een volstrekt non-issue en geen enkel onderzoek waard(ig). Het is namelijk zeer aannemelijk dat het denken aan seks dat ook heeft, het denken aan de hypotheek dat zeker heeft, het denken aan mevrouw Sap dat zeer zeker heeft en dat het denken aan het betalen van belasting dat onomstotelijk heeft. Kortom, ons denken heeft immer invloed op ons sociaal gedrag en dus het specifiek uitlichten van een bron van voedsel even absurd is dit in onderzoek te nemen als de vraag of haring met uitjes nu vaker wordt gegeten dan zonder en zo ja, wie zijn dat dan en welk gedragspatroon vertonen die eters dan wel helemaal. Ik kan u nu reeds mededelen dat het zonder onderzoek vaststaat dat lieden die hosties tot zich nemen, denken dat er een god bestaat, in de waan zijn gebracht dat er een god bestaat, dan wel een ernstig seksueel trauma hebben.
    Na het uitkomen van bewust onderzoek met alle scepsis van dien in mijn relatiekring (dus beslist niet representatief) eens onderzocht of ik enig houvast aan de uitkomsten had. Ik kan u verzekeren, geen enkel. Behoudens dan dat ik als iemand die zeer zelden vlees eet, al was het maar omdat de kwaliteit in dit land zo erbarmelijk slecht is, een uiterst dominant, irritant en gewelddadig despoot ben die geen enkele tegenspraak kan dulden.

  • Drs. Bakker | 08/09/11 om 15:54

    Persoonlijk denk ik toch wel dat die Daniel net een broodje ros, een tartaar, een halfom en een broodje pekelvlees achter de kiezen heeft gehad toen hij begon te schrijven.

  • Lieuwe | 08/09/11 om 16:32

    Wellicht is er nu voldoende draagvlak om te onderzoeken dat er bij te weinig of geen vlees consumeren er sprake kan zijn van de vorming van waanideën en andere nog niet direct aan de oppervlakte gekomen verschijnselen bij hoog afgestudeerden?
    Ik ben en blijf nog steeds “stapel”op vlees…

  • Darm | 08/09/11 om 20:49

    @Daniel
    Quote; “Want het is momenteel helaas niet gebruikelijk dat elke co-auteur alle data te zien krijgt. Hetgeen een fout van het systeem is, niet van een enkele mens”. Waar haal je deze ongelooflijke nonsens vandaan? Heeft niets uitstaande met een systeem, maar alles met het nemen van eigen verantwoordelijkheid en je ontdoen van luiheid en vooringenomenheid. Elk individu dient kennis te nemen van al het gene waaraan zijn of haar naam bewust op enigerlei wijze aan verbonden is. Er bestaat gewoonweg geen systeem welk dat onmogelijk zou maken, want dat zou een onrechtmatig systeem zijn. Je uit je als een aandoenlijk kind dat overspelige mammie uit de wind probeert te houden.

  • Wil | 08/09/11 om 21:59

    Vanaf het moment dat ik het zogenaamde onderzoeksresultaat hoorde via de ether bekroop mij een onaangenaam gevoel. Dagen heeft het in mijn hoofd rondgespookt en heb ik me allerlei vragen gesteld. Wie voert nu een dergelijk onderzoek uit? Wie komt er nu op die onderzoeksvraag?

    Waarom niet een ander onderzoek zoals: Vegetariërs zijn achterbaks, stiekem, leugenaars, belerend, indoctrineren ze hun medemens meer dan anderen? Net zo’n legitieme vraag die misschien wel een kern van waarheid heeft én (nog veel erger) mij misschien wel goed uitkomt.

    Andere onderzoekers treft geen blaam? Idioot. Iemand die aan een dergelijk onderzoek meedoet, kent die rare onderzoeksvraag en moet de onderzoeksgegevens kennen alvorens zijn/haar handtekening eronder te zetten. Goed voorbeeld voor je studenten als je nu blijft zitten.

    Maar concluderend kan ik, nu ik gehoord heb hoe de vork in de steel zit, mijn eigenonderzoeksvraag met een positief antwoord afsluiten. Mijn onderzoek is met (2 echte en 1000 fictieve) onderzoeksgegevens gestaafd.

  • Ko van Dijk | 09/09/11 om 05:05

    Hoewel ik twee jaar geleden een positief artikel heb geschreven over Roos Vonk omdat ik haar boeken en columns waardeer, sta ik nu volkomen achter je mening dat Roos Vonk niet haar handen kan wassen in onschuld. Dat ze vegetariër is staat hier los van. Ik vind dat ook Roos Vonk moet vertrekken. Ze verdient een vermogen met haar boeken en lezingen dus armlastig zal ze niet worden.

    Een ander aspect dat je aanstipt is de mediageilheid van professoren. Piet Vroon en René Diekstra gingen er aan ten onder. Nu Stapel en wie weet uiteindelijk ook Roos Vonk.

    Rechters en fulltime hoogleraren worden door de belastingbetaler betaald. Ze verdienen goed maar mogen desondanks bijklussen. Bij rechters levert dat verstrengeling van belangen op. De hoogleraren schrijven boeken en treden op in het ‘t land en voor televisie. Incidenteel moet dat kunnen maar zodra het een business wordt (Roos Vonk) moeten we ons afvragen of dit niet ten kosten gaat van hun eigenlijke werk.

  • Johan Sterk | 09/09/11 om 08:15

    Ik heb al jaren moeite met het onderzoek van sociaal psychologen. Het is vaak sterk activistisch. Roos Vonk, bijvoorbeeld, was voorzitster van de stichting ‘wakker dier’, u weet wel die club waar de AIVD zo goed op let. Zeg maar de kringen waaruit Volkert van der Graaf verkeerde en die boeren terroriseert. En dan vleeseters criminaliseren met zo’n flutexperimentje. Brrr. Met hun activisme en froebelonderzoek brengen ze de reputatie van serieuze psychologische onderzoekers, zoals gedragsgenetici en echte cognitief psychologen ernstige schade toe. Het wordt tijd dat faculteiten psychologie vooral dit soort oncontroleerbaar en niet bij ethische commissies aangemeld onderzoek beter in de gaten gaat houden.

  • Egbert Ysinga | 09/09/11 om 09:20

    Roos Vonk mag haar handen zéker niet in onschuld wassen, temeer omdat zij en niet Stapel het vleesonderzoek voorzat. Dat de conclusie van het onderzoek in volledig in haar straatje past (gezien haar nevenfuncties) had ze móeten verifiëren of de door Stapel aangeleverde data wel valide was, al was het alleen maar om de terechte schijn van partijdigheid en vooringenomenheid weg te nemen. Het lijkt alsof Stapel de vervuilde data leverde, waarmee Vonk kon scoren. ‘U heeft al een conclusie? Prima, ik kan de data wel leveren, geen probleem. Scoort u ook weer eens’.

  • Jan | 09/09/11 om 10:38

    Een staaltje van de ‘wetenschappelijke’ Vonkiaanse kletsica: “Vlees eten is een manier om jezelf te verheffen boven anderen. Maar door jezelf te verheffen, verlies je ook de verbinding met anderen. Vlees kan blijkbaar ook die rol vervullen. Dat verklaart waarom onzekere mensen er meer behoefte aan hebben. Het maakt ook dat mensen hufteriger worden als ze aan vlees denken en zich eenzamer voelen.”
    Vegetariërs zouden daarentegen veel beter in hun vel zitten en minder behoefte hebben aan uiterlijk vertoon. Zij vertonen een vorm van innerlijke en sociale rijkdom en hebben geen compensatie nodig voor een armoedig ego”. Nijmegen en Tilburg voor al uw psychologische woordkramerij: we verzinnen het waar u bij staat!

  • Marloek | 09/09/11 om 14:17

    Over hufterigheid: Allereerst wie doet er nu onderzoek naar de relatie hufterigheid en vleeseten. En dan: wie is al na een klein onderzoekje, uitgevoerd door studenten, zo tevreden met het resultaat om het maar meteen in de krant te zetten. Waarom geen publicatie in een goed wetenschappelijk tijdschrift. Het artikel was dan vast niet geaccepteerd. Hou zo de mensheid voor de gek, de kranten werken wel mee

  • Rob | 09/09/11 om 21:28

    Roos vonk heeft kilo’s (plantaardige) boter op haar hoofd. Samen een artikel shrijven = Samen verantwoordelijk. Of gewoon meeliften om zoveel mogelijk te publiceren? Zij is medeplichtig!

  • Dr. Korver | 09/09/11 om 21:34

    Er zijn twee zaken mis met het excuus van prof. Vonk. Als eerste en belangrijkste: ze beweert dat ze dacht dat de data van een voor haar onbekende assistent komt. Toch zoekt zij hierover publiciteit en wil publiceren zonder zelfs de naam van die originele onderzoeker te kennen, laat staan te noemen. Komt erop neer dat ze die onderzoeker (die dus niet blijkt te bestaan, maar dat wist ze niet) niet de credits geeft / wil geven die hem of haar toekomen. Kortom, ze beweert eigenlijk bereid te zijn om resultaten die anderen via gedegen onderzoek behalen te willen jatten zonder correcte en passende creditering (gebruikelijk is om de originele onderzoeker hoofdauteur te laten zijn). Dat zou, lijkt me, neerkomen op wetenschappelijke diefstal en heeft niets met integriteit te maken. Het tweede punt dat in haar excuus vreemd overkomt is dat ze eigenlijk suggereert dat het onderzoek door een derde partij is gedaan (de onbekende assistent): dat werpt de vraag op wat haar bijdrage dan wel is en waarom zij derhalve hierover publiciteit zoekt / publiceert (het is immers niet haar resultaat). Deze aspecten doen me twijfelen aan haar integriteit (weliswaar vanuit een andere invalshoek dan bij Stapel) dan wel aan de geloofwaardigheid van haar excuus.

  • Blub | 09/09/11 om 23:05

    @Daniel: “Ze is heel waarschijnlijk gewoon onschuldig.” Helemaal onschuldig is ze zeker niet. Ze had al een vermoeden dat de analyse niet klopte. Als je dan toch nog besluit het persbericht uit te sturen in plaats van op onderzoek uit te gaan, dan maak je toch wel een misstap als wetenschapper.
    @Darm: “Elk individu dient kennis te nemen van al het gene waaraan zijn of haar naam bewust op enigerlei wijze aan verbonden is.” Je hebt gelijk dat je verantwoordelijkheid moet nemen voor hetgeen waar jij je naam onder hebt gezet. Maar je insinueert dat professor Vonk elke stap van professor Stapel na had moeten lopen. Op zo’n manier kun je gewoonweg niet werken. Als je werk delegeert aan assistenten ga je vervolgens toch niet elk dingetje dat zij gedaan hebben nog eens dunnetjes overdoen? Dan zou je de taak net zo goed zelf kunnen uitvoeren. Als je bedoelt dat ze alle stappen na had moeten lopen, gegeven dat ze vermoedde dat er iets niet klopte, dan ben ik het compleet met je eens :)
    @Dr. Korver: “Komt erop neer dat ze die onderzoeker (die dus niet blijkt te bestaan, maar dat wist ze niet) niet de credits geeft / wil geven die hem of haar toekomen.” Ik vermoed dat professor Vonk dacht dat het ging om een assistent is die heeft meegeholpen met de dataverzameling. Dat zou een student kunnen zijn geweest die heeft meegeholpen met de enquetes uit te delen en vervolgens de gegevens in te voeren in een databestand. Het is vrij standaard dat zulke assistentes niet als co-auteur meegenomen worden in een publicatie. Vaak worden ze wel bedankt voor hun hulp in een voetnoot. Ter info: in haar column schrijft ze dat het onderzoek gezamenlijk bedacht is door haar en haar collega’s professor Stapel en professor Zeelenberg. Dus het idee zal zeker niet van die assistent gestolen zijn.

    Tot slot, mijn eigen mening over professor Vonk. Alhoewel ik snap dat ze zich wil distantieren van de praktijken van professor Stapel, denk ik dat ze iets te veel de media opzoekt. Overal doet ze haar zegje, en daarbij spreekt ze zichzelf ook wel eens tegen. Verder wilt ze de indruk wekken dat ze totaal onschuldig is, wat haar niet echt sympathiek maakt. Ze zou toch beter moeten weten met haar achtergrond…

  • Joris | 10/09/11 om 12:21

    Wel triest dit. Indien iemand bijvoorbeeld een hartgrondige hekel aan religie heeft, zou hij de wetenschap kunnen misbruiken om zijn gelijk te halen. Ik mailde enkele jaren geleden met een hoogleraar uit Groningen die er zijn levenswerk van wilde maken aan te tonen dat er geen God is. Uiteindelijk bleek deze behoefte geinitieerd te zijn door wrok en niet door nieuwsgierigheid.

  • Maartje | 10/09/11 om 12:43

    Wat kijkt de heer Stapel ons op de foto enorm innemend aan. Zo keek Rene Diekstra ook op foto’s, herinner ik me. Misschien kan daar eens een onderzoek naar komen. Oplichters die frauderen met geld, lachen vaak breeduit op foto’s, ook dat graag meenemen aub.

  • Jacqueline Modde | 10/09/11 om 18:39

    Wat wordt er toch allemaal geroepen zonder dat men de nieuwsberichten goed leest. Iedereen vult maar van alles in zonder te checken of dat allemaal wel klopt. Lees eerst eens de berichtgeving goed door:
    1. Vonk heeft samen met Stapel en Zeelenberg dit onderzoek bedacht (de hypotheses, de methode etc.) Het intellectueel eifendom berust dus bij haar en haar co-auteurs.
    2. Het is heel gebruikelijk dat een assistent het veldwerk doet, d.w.z. de gegevens verzamelt, vragenlijsten afneemt, testjes etc. Vergelijk het met de doktersassistent(e) die het bloed afneemt waarna de arts de analyse doet. Vonk heeft dus niet de assistent willen beroven van de credits, of willen meeliften op andermans onderzoek, ze heeft een deel van het voetenwerk overgelaten aan een assistent van Stapel. Doe assistent blijkt nu dus niet te bestaan en Stapel heeft de gegevens die hij heeft aangeleverd zelf bedacht. Vonk had en heeft niet de verantwoordelijkheid om de ‘ruwe data’, de vragenlijsten e.d. te controleren, net zo min als een arts gaat controleren of het bloedmonster wel degelijk bij patient x vandaan komt. Dat is een kwestie van vertrouwen. Stapel had een onberispelijke reputatie als wetenschapper en is Vonk’s gelijke binnen de academische wereld. Het zou heel vreemd overkomen (een unicum, eigenlijk, binnen de wetenschappelijke wereld) als Vonk had geeist om de ruwe data te controleren. Zie ook de reacties van andere hoogleraren (Dijksterhuis, bijv. ) hierover.
    3. Dit onderzoek past binnen ander onderzoek dat gedaan wordt aan de universiteiten over de achtergronden en oorzaken van consumentenkeuzes. Het is maatschappelijk relevant omdat de keuzes die consumenten maken consequenties hebben voor het milieu, de economie etc. Het is niet de bedoeling van onderzoekers om vleeseters uit te maken voor hufters, net zo min als het de bedoeling is van onderzoekers die onderzoek doen naar bijvoorbeeld rookgedrag van jongeren om alle rokende jongeren uit te maken voor laffe meelopers of iets dergelijks. Kennis over de achtergrond van consumentenkeuzes is van nut om die keuzes te beinvloeden. Ik hoor nooit iemand klagen over onderzoek dat gericht is op het stimuleren van mensen om te stoppen met roken of gezondere vetten te gaan eten. Maar hier komt de pijnlijke plek naar voren als het gaat om Vonk: zij maakt er geen geheim van dat ze mensen liever minder vlees ziet eten uit oogpunt van dierenwelzijn, milieu en uitputting van grondstoffen. daar komen dus haar persoonlijke en politieke waarden en normen om de hoek. Nou en? Een onderzoeker maakt keuzes over wat hij/zij interessant vindt en de moeite waard om te onderzoeken en daar spelen persoonlijke waarden en normen een rol bij. Zou je een medisch onderzoeker veroordelen die onderzoek doet naar kanker omdat hij.zij een dierbare heeft verloren aan deze ziekte? Zolang de onderzoeker integer te werk gaat, gangbare wetenschappelijke methodes volgt en controleerbaar beschrijft hoe het onderzoek is gedaan is er niets aan de hand. Degene die hiertegen heeft gezondigd is Stapel, niet Vonk, die zoiets naar mijn persoonlijke ervaring nooit of te nimmer zou doen. Heeft Vonk dan niets verkeerd gedaan? Toch wel; ze heeft m.i. het persbericht te snel de deur uit gedaan en vervolgens had ze naar mijn smaak de popularisering die de journalisten erop hebben toegepast (de term hufterigheid etc.) moeten nuanceren in een reactie. Sommige wetenschappers zijn tamelijk naief in hun contacten met de media en schrikken ervan hoe hun -genuanceerde- onderzoeksresultaten in de pers belanden. Vonk heeft ervaring genoeg met de media om die fout niet te maken en had beter op moeten letten dat de kop die vleeseters natuurlijk schoffeert zo niet in de krant kwam. Ze heeft zich uitgebreid verontschuldigd (zie haar website) voor het voorbarig naar buiten brengen van deze resultaten die niet blijken te bestaan. Wat wil men dan nog meer? Overigens is Rene Diekstra destijds volledig gerehabiliteerd. Hem trof geen schuld, er was een fout gemaakt bij de eindredactie waardoor een voetnoot met credits was komen te vervallen. Zijn naam wordt nu telkens weer genoemd, maar iedereen is blijkbaar vergeten dat de universiteit verontschuldigingen heeft aangeboden aan Diekstra en hij nu gewoon weer werkt in het Hoger Onderwijs als hoogleraar. Het zal je maar overkomen dat je jaren na dato nog wordt nagewezen voor iets waarin je te goeder trouw bent geweest. Ik hoop dat dit Vonk & Zeelenberg (de andere co-auteur) niet overkomt.

  • Blub | 10/09/11 om 19:29

    @ Jacqueline Modde: “Het zou heel vreemd overkomen (een unicum, eigenlijk, binnen de wetenschappelijke wereld) als Vonk had geeist om de ruwe data te controleren.” Mee eens, maar ze had een vermoeden dat de analyse die Stapel had gedaan helemaal niet uitgevoerd kon worden op de data die ze hadden. Ze had hem ook een mail gestuurd om om uitleg te vragen. Daar heeft ze geen duidelijk antwoord op terug gehad. In dit geval heb je toch zeker wel de plicht als wetenschapper om te controleren of de analyse correct is. En dan is het gewoon stom om te besluiten een persbericht uit te sturen terwijl je niet zeker bent van de resultaten van de analyse.
    “Ze heeft zich uitgebreid verontschuldigd (zie haar website) voor het voorbarig naar buiten brengen van deze resultaten die niet blijken te bestaan. Wat wil men dan nog meer?” Als het bij die ene verontschuldiging op haar website zou zijn gebleven dan zou alles denk ik ok zijn geweest. Maar nu lijkt ze in allerlei verschillende media op te duiken en overal haar onschuld te willen verkondigen. Ik zou verwachten dat zij, als sociaal psychologe, begrijpt dat je dan juist negatieve reacties oproept bij het publiek. Als je door het stof gaat, zoals ze doet op haar website, dan waarderen mensen dat wel. Maar als je vervolgens overal begint te roepen dat je onschuldig bent, dan krijg je de schijn tegen je. Of ben ik de enige die daar zo over denkt?
    Verder heeft ze ook gezegd dat Stapel een vriend is van haar. Als je dan zo publiekelijk roept dat je bent bedrogen (en ik geloof oprecht dat dit het geval is), en daarbij je “vriend” zo afvalt, dan kom je ook niet in een positief licht te staan.
    Zeelenberg pakt het wat dat betreft een stuk slimmer aan. Hij houdt zich op de achtergrond en niemand zegt een kwaad woord over hem.
    Op deze details na ben ik het voor de rest volledig met je eens (zie ook mijn vorige reactie).

  • Jacqueline Modde | 10/09/11 om 21:18

    @ Blub”: Ik heb geen verdere optredens van Vonk in de media gezien dus daar kan ik niet over oordelen. Dat persbericht naar buiten brengen was inderdaad niet slim. Ik kan me wel voorstellen dat je bij werk van iemand van het kaliber en met de reputatie van Stapel eerder denkt dat hij duidelijker op moet schrijven hoe de analyses zijn gedaan omdat je het niet helemaal hebt begrepen dan dat je denkt dat hij er compleet naast zit of zelfs zoals nu het geval blijkt te zijn, heeft gefraudeerd.Vonk is te gretig geweest om de resultaten naar buiten te brengen. Maar iemand kan natuurlijk heel goed disloyaal ten opzichte van een vriend en drammerig over een stokpaardje zijn maar wel een uitstekende en integere wetenschapper. Vonk heeft met haar generatiegenoten de Nederlandse sociale psychologie internationaal op de kaart gezet en veel uitstekende onderzoeken gepubliceerd. Ik lees echter nu bijvoorbeeld in een column van Ko van Dijk dat ze maar ontslagen moet worden, hier valt de term ‘jokkebrok’ en vleesminnend Nederland valt over elkaar heen om ‘zie je wel’ te roepen; er deugt allemaal niets van het onderzoek dat ze heeft gepubliceerd, omdat een collega de fout in is gegaan. Dat is me allemaal een beetje te gortig. Wat betreft Marcel Zeelenberg, die geeft het iets makkelijker dan Vonk omdat hij geen prominent in de media aanwezige dierenactivist is en er dus minder van wordt verdacht om ‘ulterior motives’ te hebben bij de onderzoeksresultaten. Mijn inschatting is dat Vonk zo fanatiek is om haar onschuld te betuigen omdat ze het erg vindt dat de lobby tegen de bio-industrie schade oploopt door de zeperd die zij heeft gehaald. Daarom is het ook wel logisch dat ze weinig begrip en loyaliteit voor Stapel kan opbrengen. Niet alleen heeft hij schade toegebracht aan de status van sociaal psychologisch onderzoek, maar ook aan de strijd voor dierenwelzijn. Twee zaken die voor Vonk van het allerhoogste belang zijn, gezien haar publicaties.

  • Blub | 10/09/11 om 23:39

    @ Jacqueline Modde: Dank voor je reactie. Ik ben het volledig met je eens. Ik heb dan ook vrij weinig toe te voegen aan je verhaal, behalve dat Vonk niet heel sympathiek overkomt op mij. Maar misschien heeft dat te maken met het feit dat ik een vleeseter ben ;-)

  • Dr. Korver | 11/09/11 om 12:57

    @Blub en Modde: In het vakgebied waarin ik onderzoek heb gedaan was het gebruikelijk om allen die hieraan bijdroegen te crediteren (co-auteurschap). Begrijp jullie argument, maar op mij komt het toch wat egoïstisch over, zeker voor een vegetariër :-). Toch, het kan dat dit in andere vakgebieden anders ligt. Ook ben ik gewend eraan dat als men zijn naam verbind aan een onderzoek, dat men dit serieus neemt en met alle consequenties vandien. Het te hard van Stapel lopen richting de pers zonder dat je er zelf van overtuigd bent (door eigen analyse of verificatie) dat het allemaal klopt heeft dan ook consequenties. Het is dan tenslotte je eigen goede naam die je hierbij inzet. En als je dan je hand overspeelt door te snel te willen scoren, tja, dan loop je een risico op naamsbeschadiging en dat voel je dan als het misgaat (los van de oorzaak van het mislopen).

  • Jacqueline Modde | 11/09/11 om 13:47

    Wat betreft het crediteren van personen die bijdragen aan het onderzoek, dat is in sociaal psychologisch onderzoek afhankelijk van het kader van de medewerking. Ik gaf als onderzoeker mijn student-assistenten die optraden als proefleider, vragenlijsten en tests afnamen e.d. en die daarvoor betaald werden een voetnoot in een bedankje, geen co-auteurschap. Ook komt het wel voor dat een collega of AIO enkele metingen meeneemt tijdens een ander experiment en omgekeerd heb ik dat ook weleens gedaan, of ik deel een vragenlijst uit ten behoeve van een collega tijdens een werkgroep of college. Er is dan uiteraard ook geen sprake van co-auteurschap. Ik weet dat dit in bijvoorbeeld de medische wetenschap heel anders ligt, daarom zie je daar ook vaak een waslijst van auteurs, waarvan sommigen alleen de benodigde patienten hebben aangedragen. Als er sprake is van meedenken en meeschrijven ligt de zaak wat mij betreft heel anders, dan wordt iemand co-auteur. Dat heeft m.i. niets met egoisme te maken maar met principes. Een en ander heb ik altijd van te voren afgesproken met studenten en AIO’s en ik heb hier nooit conflicten over gehad, maar ik weet dat dit soort conflicten wel vaak voorkomt wanneer ego’s in het geding zijn. De schade die is ontstaan voor de betreffende onderzoekers is inderdaad deels hun eigen schuld doordat ze te snel de publiciteit hebben gezocht, maar de kritiek op het soort onderzoek en ‘op de persoon’ gerichte kritiek vind ik onterecht, zie mijn eerdere reacties. Dit onderzoek wordt nu overal belachelijk gemaakt door mensen die zich niet verdiept hebben in dit type onderzoek en zomaar iets roepen. De reclamebranche, het bedrijfsleven, maar ook gezondheidsvoorlichters en overheidsvoorlichters maken dankbaar gebruik van inzichten die zijn vergaard door psychologen over de achtergronden van consumentenkeuzes en de psychologische betekenis die producten voor mensen kunnen hebben. En iemand als Youp van ‘t Hek (zie zijn recente column) zou bij uitstek kunnen weten dat het image en psychologische betekenis van een product soms zeker zo belangrijk zijn als de smaak, voedingswaarde etc. (Bucklerbier! :-)). Mensen ‘primen’ door ze foto’s te laten zien of te laten denken aan een product is een gebruikelijke en gevalideerde onderzoeksmethodiek waardoor het product a.h.w. tijdelijk toegankelijker wordt in het bewustzijn. Nogmaals, Vonk heeft te snel de media gezocht en is door het bedrog van Stapel enorm op de bek gegaan, maar dat wil niet zeggen dat dit soort onderzoek waardeloos is, de onderzoekers hun salaris niet waard zijn (uitgezonderd Stapel natuurlijk), Roos Vonk een leugenaar/egoist is, of dat alles wat ze beweert blabla is en alle sociaal psychologische onderzoek de prullebak in moet etc. etc. Ik wil hier vooral pleiten voor de nuance in de discussie.

  • Niquote | 11/09/11 om 15:10

    @modde/blub

    Beste Jacqueline en Blub

    Zo op het oog een keurige, politiek correcte discussie tussen twee weldenkende mensen die dit ook nog eens graag eloquent willen afhandelen. Echter, als ik de woorden “gebruikelijk” en “procedures” tegenkom in een schrijven dat handelt over gedragingen van mensen welke gevoed worden door de hand van de overheid, krijg ik jeuk op zeer ongemakkelijke plekken.
    Immers dames (Blub moet vrouwelijk zijn, kom je zelden bij mannen tegen heb ik eens in een onderzoekje gelezen) in de grotemensenwereld daarbuiten wordt het woord “gebruikelijk” met de grootst mogelijke argwaan bekeken. Gebruikelijk staat daar gebruikelijk voor sleets, inefficiënt, gevaarlijk, geestdodend en ongewenst aanzuigende werking op mensen gespeend van enig verantwoordelijkheidsgevoel en kritisch vermogen.
    U kent het vast wel, aan het loket of aan de telefoon; “Nee wat u vraagt doen wij niet.” Waarom niet, het zou toch beter zijn het zo te doen? “Nou dat is niet gebruikelijk namelijk”. De razernij die bij mij dan opkomt wordt zelden of nooit begrepen en deze gruwelijke dooddoener waarmee menig goedwillende burger wordt afgepoeierd, leidt zo een weelderig bestaan. Als ik u zo lees dames, heb ik u vast wel eens aan de telefoon gehad.
    Sterker nog, u gelooft zo heilig in gebruikelijk dat u zelf meent te weten wat elders gebruikelijk is. Daarin moet ik u teleurstellen. Huisartsen weten namelijk over het algemeen heel goed wat verantwoordelijkheid is en monitoren hun assistentes daarom regelmatig en intensief. Zoals ook de goede ondernemer met de medewerkers zal doen. De gemakzuchtige daargelaten, maar die valt dan ook wel een keer door de mand. Met gebruikelijk kom je in die wereld namelijk niet weg.
    Kijk dames en daar gaat het nu feitelijk om. De eerste fout in de hele reeks die Roos Vonk maakt is accepteren dat iets gebruikelijk is. Ook in uw conversatie bespeur ik nergens ook maar een kritische noot over de mores van het wetenschappelijk onderzoek. Neen, wie krijgt de credits, dat is belangrijk. In een dergelijk milieu gedijt de malversatie niet alleen, zij voelt zich daardoor aangetrokken. Wellicht verdient het aanbeveling in deze hele gang van zaken dat eens te belichten en lering te trekken uit de gebleken consequenties en op zijn minst de vraag te stellen; doen we het wel goed zo?
    Om dan maar actueel af te sluiten, 9/11 was volstrekt onmogelijk geweest indien alle betrokken entiteiten bevolkt waren geweest met kritische geesten die het woord gebruikelijk net zo verafschuwen als ik en hun verantwoordelijkheid hadden genomen. Het gemak waarmee u dames, zich schikt in de behaaglijkheid van “het is nu eenmaal zo”, doet mij dan ook vrezen dat de nieuwe blunder al lang weer geboren is. Zoals gebruikelijk.

  • Jacqueline Modde | 11/09/11 om 15:59

    Ik zie dat u voor het gemak maar even niet ingaat op ‘gevalideerd’, wat ik, naast gebruikelijk, ook heb genoemd als het gaat om de onderzoeksmethodiek. Gevalideerd betekent o.a. ‘gecontroleerd’.
    Voor wat betreft de onderzoekscredits, dit was een reactie op Corver die Vonk egoistisch noemt omdat ze de naam van de assistent niet heeft gevraagd en/of vermeld. De niet bestaande assistent was een fictieve werknemer van Stapel, niet van Vonk. Het was dus de verantwoordelijkheid van Stapel om het werk van de assistent te controleren.
    Ik controleer overigens het werk van mijn assistenten ook regelmatig en intensief, maar ik controleer in principe niet of collega’s tegen mij liegen zonder dat ik daar een gegronde reden voor heb. Ook huisartsen zullen elkaar neem ik aan niet grondig, regelmatig en intensief controleren, dat zou tamelijk beledigend en denigrerend zijn ten opzichte van een collega. Zoals in de affaire van de specialist in Medisch Spectrum Twente is gebleken, die zijn patienten nonsens diagnoses en zware onnodige behandelingen aansmeerde om zijn eigen verlsaving te maskeren (hetgeen velen wisten) is controle binnen de medische wereld ook niet altijd even goed geregeld en wordt de ‘expert’ vaak klakkeloos geloofd en gehoorzaamd (zie ook Milgram’s onderzoek naar gehoorzaamheid aan autoriteit). Verder heb ik gezegd dat ik co-auteurschap regel via van te voren gemaakte afspraken en dat dit een kwestie is van principes. Assistenten die tegen financiele vergoeding veldwerk uitvoeren krijgen geen co-auteurschap. Heeft dus niets met ‘gebruikelijk’ te maken. Co-auteurschap wordt verdiend door een inhoudelijke intellectuele bijdrage aan het onderzoek. Het lijkt wel of u mijn bijdragen niet echt hebt gelezen, of iets eruit hebt gehaald wat er niet staat.

  • Niquote | 11/09/11 om 16:48

    @Modde

    Beste Jacqueline
    Reeds in uw eerste zin beticht u mij van gemak. Gaarne verneem ik waarop die analyse is gebaseerd en of u dit nu echt een valide argument vindt om een discussie te voeren. Ook de laatste zin is geen voorbeeld van goede manieren en onderbouwing, maar wil ik u graag vergeven indien u ten onrechte meende dat ik uit zou zijn op een potje ouderwets kijven. Allerminst zou ik willen zeggen. Waar het mij om gaat is slechts de even simpele als hout snijdende conclusie, als dit soort zaken kunnen gebeuren en betrokkenen vervolgens rollebollend over straat gaan, wordt het dan niet eens tijd dat het systeem onder de loep wordt genomen. Daar gaat u dan weer niet op in, maar komt met grove fouten elders. Tja, die zijn er gemaakt en zullen voortduren als mensen door wat voor reden ook, maar bijvoorbeeld ego, geen lessen willen trekken.

  • wil | 11/09/11 om 18:04

    Ik ben een man van de straat. Kijk op tegen hoogleraren en verwacht dat zij de waarheid vertellen. Ik vind dat de discussie hierboven: van o.a. Modde, de zaak die het hier betreft alleen maar doet verzanden.
    Waar het hier m.i. om gaat is dat iemand waar “men” tegen opkijkt bewust heeft gelogen en bedrogen. Niet meer en niet minder. M.i. zou dergelijk bedrog strafbaar gesteld moeten worden. En dan bedoel ijk niet strafbaar in die zin dat ze hun baan kwijt zijn, maar strafbaar in die zin dat ze vervolgt worden (Waarom Wilders wel en zij niet). E.e.a. geeft m.i. alleen maar het failliet aan van de linkse elite.

  • Jacqueline Modde | 11/09/11 om 19:28

    @wil: ik ben het geheel met je eens dat de discussie nu aan het verzanden is en ook dat je er vanuit moet kunnen gaan dat een hoogleraar aan een universiteit de boel niet bewust belazert. Ik denk overigens nu de omvang van het bedrog van Stapel duidelijk wordt dat er misschien inderdaad wel ernstigere gevolgen voor hem zullen zijn dan alleen ontslag. Waar ik me niet in kan vinden en wat ik geprobeerd heb te onderbouwen, voordat de discussie ging verzanden, is dat professor Zeelenberg en met name professor Vonk ook de afvoerput in moeten. Zij hebben niet bewust gelogen en bedrogen en hebben vind ik niet zoveel fout gedaan. Ik beroep me daarbij op wat andere wetenschappers doen in dezelfde situaties, dus inderdaad wat gebruikelijk is. En gebruikelijk is dat je ervan uitgaat dat een collega wetenschapper je niet bewust voorliegt en de boel bedriegt. Daar vind ik niks mis mee, maar misschien Niquote wel. Is er dan iets mis met het systeem wanneer dit soort dingen kunnen gebeuren? Dat vind ik ook een te makkelijke conclusie. Natuurlijk kunnen er dingen beter worden geregeld; ik zou ervoor zijn om datasets ergens op een openbare server te zetten, een soort digitale bibliotheek waar je na identificatie een dataset kunt raadplegen en controleren. En ik zou ook graag zien dat de druk om snel te scoren met opzienbarende resultaten afneemt zodat de verleiding om dit soort bedrog te plegen minder wordt. Maar, als iemand willens en wetens bedrog wil plegen is daar altijd wel een manier voor te vinden, zie mijn opmerking over de specialist in Twente. Ik zou denk ik niet kunnen en willen werken in een omgeving waar ik het waarheidsgehalte van wat mij door collega’s wordt verteld constant moet gaan controleren. Ik denk dat er niet 1 reden is aan te wijzen waarom dit heeft kunnen gebeuren; er zijn meerdere oorzaken. Uiteraard is Stapel in zijn vakgebied teveel op een voetstuk gezet en zijn er te weinig vragen gesteld bij zijn perfecte datasets en constante stroom van publicaties. Wij hebben hem met zijn allen niet door gehad en dat valt ons te verwijten. Aan de andere kant zijn er meer charismatische mensen zoals Diederik Stapel geweest die op grote schaal de boel belazerden en lange tijd niet door de mand vielen. Geen enkel systeem is perfect bestand tegen slimme bedriegers. Dat wil niet zeggen dat al ons onderzoek nu waardeloos is of dat het overgrote deel van de onderzoekers zijn werk niet met toewijding en integriteit doet. Dat wilde ik kwijt. Ik hoop dat dit ook een adequaat antwoord is op de reactie van Niquote

  • Blub | 11/09/11 om 21:17

    Een reactie op Niquote (gewoon omdat ik het niet kan laten erop te reageren):
    “Blub moet vrouwelijk zijn, kom je zelden bij mannen tegen heb ik eens in een onderzoekje gelezen” Scherp opgemerkt :)
    “Sterker nog, u gelooft zo heilig in gebruikelijk dat u zelf meent te weten wat elders gebruikelijk is. Daarin moet ik u teleurstellen. Huisartsen weten namelijk over het algemeen heel goed wat verantwoordelijkheid is en monitoren hun assistentes daarom regelmatig en intensief. Zoals ook de goede ondernemer met de medewerkers zal doen.” U begint mij hier nu woorden in de mond te leggen (en misschien geldt dit ook wel voor Jacqueline, maar laat ik maar voor mezelf spreken). Ik heb nergens gezegd dat er geen controle is en inderdaad een goede ondernemer zal natuurlijk monitoren. Maar monitoren is heel wat anders dan ALLE getalletjes in een rapport zelf nog eens narekenen. Verder kan ik u vertellen dat ik waarschijnlijk even goed als u weet wat elders gebruikelijk is, aangezien ik ook gewoon in het bedrijfsleven werk. Daarbij kan ik u verzekeren dat mijn manager niet ELK getalletje dat ik hem aanlever nog eens na gaat zitten rekenen. Daar heeft hij echt de tijd niet voor.
    Tot slot wil ik opmerken dat het niet mijn intentie is geweest om een diepgaande discussie over de affaire te creeren. Ik wilde in eerste instantie alleen reageren op enkele misvattingen die er lijken te bestaan onder de mensen die hier een reactie hebben geplaatst. Een discussie over het wetenschappelijk systeem laat ik dan ook graag aan jullie over.

  • Peter Olsthoorn | 11/09/11 om 21:19

    @jacqueline modde
    U geef u voor een groot deel gelijk.
    Reeds als student heb ik met medestudenten onderzoek voor een docent die daarmee moest promoveren niet zo serieus genomen. Ze promoveerde wel en wij voltooiden daarmee ons vak; big deal.

    Als journalist doe je niet anders dan betrouwbaarheid afwegen versus de noodzaak om te checken; vaak een wankel evenwicht, niet zelden te wankel zelfs. Dat is meer en meer een probleem onder economische druk. Daar profiteert Leugens.nl overigens van.

    Ik vermoed dat bij Roos Vonk de gretigheid om vleeseters te veroordelen, en haar groeiend publicatie- en spreekimperium, haar noodzakelijke wetenschappelijk-kritische houding in de weg hebben gestaan.

    Natuurlijk had ze op Stapel moeten kunnen vertrouwen. En natuurlijk hoef je geen datasets van A tot Z te doorwroeten, maar ze had op z’n minst de door Stapel te berde gebrachte methoden kritisch tegen het licht kunnen houden en eens wat uitkomsten kunnen bekijken. Al was het maar uit nieuwsgierigheid. Maar er moest gescoord worden. In de journalistiek zeggen we dan, gekscherend: nooit een goed verhaal kapot checken.

    Dat weet ze ook donders goed; ze kan zich nu wel voor het hoofd slaan. Edoch, in de grote haast om het vege(tarische) lijf te redden, beging ze een tweede fout: de schuld volledig bij Stapel neerleggen. (NRC schreef over de verklaring: Vonk gaat diep door het stof. Kunnen ze daar niet lezen?)

    Ik zou ook willen weten welke rol Radboud Universiteit hierin heeft gespeeld; behalve dat persbericht offline halen, in plaats van het netjes te laten staan en excuses aan te bieden voor misleiding. Ik ga daar eens achterheen.

    Wat denkt u als wetenschapper, maakte Roos Vonk (overigens een alleraardigse columniste en commentator (1) en wetenschapper (2) in veel opzichten) met haar verklaring een fout en gaat die haar opbreken?

  • Niquote | 11/09/11 om 22:04

    Beste Blub

    U werd beide aangesproken, in dat geval geldt de goede regel dat wie zich aangesproken voelt maar moet reageren of niet. In betreffende kwestie sprak ik dan ook niet u aan maar Jacqueline daar zij met het voorbeeld huisarts kwam. Tenslotte, neen, ook ik controleer niet elk cijfertje van mijn medewerkers, wel controleer ik regelmatig hun betrouwbaarheid door middel van goede vraagstelling, goed te luisteren naar hun gesprekken en af en toe eens een steekproef. Om bijvoorbeeld de boekhoudafdeling te controleren is dagelijks wat kengetallen in een Excel-sheet zetten ruim voldoende. Zo zijn er genoeg voorbeelden van zakelijk belang en alertheid gekoppeld aan verantwoordelijkheid waar het bij besproken instituten ten ene male aan ontbreekt. Dat duidelijk maken blijkt net zo onmogelijk als een tweedimensionaal wezentje uitleggen wat een schaar is.

  • wil R. | 11/09/11 om 22:16

    Even ter verduidelijking: ik ben niet de wil van het bericht van 08-09-11, 21:59 uur. Wel de wil van het bericht van 11-09-11, 18:04 uur. (Heb nu een R. achter mijn voornaam gezet, maar dat terzijde.)

    Nu wat ik wil zeggen.
    Natuurlijk geloof ik nog steeds dat het merendeel der wetenschappers naar eer en geweten handeld. Het zou ook te dwaas zijn om daar aan te twijfelen.
    Wat Vonk betreft heb ik toch wel mijn bedenkingen: of zij inderdaad wel zo onschuldig is als zij beweert.
    Maar zelfs afgezien daarvan: ik denk dat het hele onderzoek op zich reden is voor discussie. Als het al naar behoren uitgevoerd zóu zijn. Mensen die vlees eten te betitelen als hufters vind ik toch wel erg ver gaan. Dat is m.i. al over het randje. Met een dergelijk onderzoek begeef je je m.i. op drijfzand. Hoe ga je zoiets aanpakken? Hoe elemineer je allerlei zaken die een zuivere conclusie kunnen garanderen? Dat is m.i. onmogelijk.
    Vergeef me de vergelijking die ik nu ga maken (en ik weet dat die me niet in dank afgenomen zal worden, maar ik maak hem toch): de rassenleer. Het was toen gebruikelijk om de untermensch en de ubermensch van elkaar te onderscheiden door o.a. allerlei metingen op het menselijk lichaam te verrichten: met name op de schedel. Naar mijn idee is het onderzoek naar vleesconsuptie enigsinds vergelijkbaar. Let wel: ik zal niet zeggen dat het eten van dierlijk vlees het verhevenste deel is van de Mensheid. Om van de bio-industrie e.d. nog maar te zwijgen. Ik vind het tevens een heel goed ding dat er uberhaupt een dierenpartij is in Nederland, maar er zijn grenzen. M.i. is met dit “onderzoek” een morele grens overschreden, of is het toch duidelijk een grensgeval.

  • Niquote | 11/09/11 om 23:01

    @Jacqueline

    Tsjonge, tjonge, via de Willetjes van deze site naar mij reageren? Beetje chicaneus en laf lijkt mij zo. Young of toch nog stiekem Freud? Enfin, het opperwezen van deze site heeft gesproken, dus verder discussieren is zinloos. Dat was het al, want zoals ik al aan bovenste beste blijde Blub schreef, het is de vertegenwoordigster van de ivoren toren, ook wel te noemen de flutonderzoekjesfabriek, niet aan het verstand te peuteren dat het helemaal niet zo ingewikkeld hoeft te zijn om op adequate en efficiente wijze controle uit te oefenen op het doen en laten van in- en externe medewerkers. Dat zou wel eens ten koste kunnen gaan van wat ego’s, daaraan valt niet te denken. Dus wentel verder in zelfgenoegzaamheid zou ik zeggen, deze site wacht de volgende affaire met zeker ongeduld af.

  • Niquote | 11/09/11 om 23:36

    @Blub

    De vergelijking zegt niet dat ik mijn opponenten als tweedimensionale wezens beschouw, want dan zou het geen vergelijking zijn, maar een beschuldiging en dat staat er beslist niet en wordt ook niet bedoeld. Tweedimensionale wezens kennen slechts lengte en breedte. Stel je dus voor dat ze in een papiertje leven. Gaat niet helemaal op, want zelfs een papiertje heeft hoogte/diepte en dat kennen ze niet. Maar goed, knip vervolgens met een schaar het papiertje in twee stukken, ze zullen geen idee hebben wat er gebeurt. Het waarom van deze vergelijking lijkt mij duidelijk.

  • Jacqueline Modde | 11/09/11 om 23:49

    @ Niquote: Ik heb het voorbeeld genoemd van een arts die een diagnose stelt op basis van een bloedmonster of testresultaat dat hem wordt gegeven door een assistent, daarbij dacht ik meer aan een ziekenhuis dan aan een huisarts. U kunt niet serieus menen dat de dataverzameling (bloedafname, rontgenfoto e.d.) stelselmatig door de arts wordt gecontroleerd. Er zijn standaardprocedures, mensen worden geinstrueerd en dan moet je erop vertrouwen dat ze hun werk goed doen. Als je over hun schouder mee wilt kijken kun je het net zo goed zelf doen, nietwaar? Ook ik werk trouwens part-time in de ‘echte wereld’, te weten het bedrijfsleven.
    @Olsthoorn & Wil R.: Ja, ik heb al meerdere keren gezegd dat Vonk een fout heeft gemaakt door de resultaten voorbarig naar buiten te brengen en had moeten zorgen dat de berichtgeving niet zo tendentieus was. Het lijkt me heel waarschijnlijk dat ze die extreme toon in de berichtgeving grappig heeft gevonden en dat ze nu spijt heeft als haren op het hoofd. Vonk is naar de smaak van sommigen te drammerig in het debat over de intensieve dierhouderij, maar ik ben er echter 100% van overtuigd dat ze niet opzettelijk data heeft vervalst om haar gelijk aan te tonen, daarvoor is ze als wetenschapper haar vak teveel toegewijd. (Waarschijnlijk dachten mensen dat van Stapel ook :-)). Dat hoeft u van mij natuurlijk niet aan te nemen, ze zal de commissie van de Radboud universiteit die deze zaak gaat onderzoeken moeten overtuigen van haar integriteit en ik hoop voor haar en voor toekomstige studenten dat ze daarin zal slagen. Ik vrees echter wel dat haar reputatie hieronder behoorlijk zal lijden. Wat betreft de Radboud, die is blij met alle positieve publiciteit, gegenereerd door de columniste Vonk, die vele studenten naar de studierichting psychologie lokt, maar ze zijn wellicht minder blij met de publiciteit die de dierenactiviste Vonk soms genereert. Verder wijs ik er nogmaals op dat ook Zeelenberg te weinig kritisch is geweest en dat er jarenlang gerenommeerde nationale en internationale wetenschappers door Stapel in de maling zijn genomen, dus het gaat hier niet alleen om Vonk, maar zij ligt wel als enige onder vuur. We worden als wetenschappers getraind om kritisch te kijken naar theorieen, gebruikte analyse methoden, conclusies e.d. maar niet om te ontdekken of iemand keihard liegt.
    Ik vind verder dat het onderzoeksonderwerp niet moreel verwerpelijk is; we onderzoeken allerlei verbanden tussen persoonlijkheidstrekken, situaties en keuzes die consumenten maken, waarom dan niet de keuze voor vlees onderzoeken? Er wordt toch ook onderzoek gedaan naar andere milieuvriendelijke versus onvriendelijke keuzes, of naar lifestyle en gezond gedrag? Het probleem is hierbij niet het onderwerp van het onderzoek zelf maar de manier waarop de zogenaamde resultaten naar buiten werden gebracht. Misschien ga ik het onderzoek wel zelf repliceren met enkele wijzigingen. Het lijkt me best een interessante vraagstelling om erachter te komen wat de determinanten zijn van de keuze voor een vegetarische, een semi-vegetarische of een vleesetende lifestyle. Kijk, zo klinkt het al heel anders :-)). En nu maar hopen dat als ik straks vind dat vleeseters lager scoren op de altruisme-schaal dan vegetariers, ik straks niet ook in het verdachtenhoekje zit van ‘het Wakker Dier clubje” en een heleboel shit over mij heen krijg. Het helpt misschien dat ik helemaal geen fulltime vegetarier ben?

  • Jacqueline Modde | 12/09/11 om 00:01

    Waarom is het laf en chicaneus om op twee opponenten tegelijk te reageren? Het leek mij wel efficient. Ik vind de benaming “Willetje” tamelijk respectloos. De man of vrouw heeft zich aangemeld als Wil. Voor mij heeft u zich hier gediskwalificeerd als discussiepartner. Over en sluiten, maar.

  • Niquote | 12/09/11 om 00:43

    Als je even had opgelet meisje had je kunnen zien dat er meerdere Willen aanwezig zijn op de site, vandaar Willetjes. Maar je gelding- en typedrift heeft dat wellicht belet. Ben vanzelfsprekend zeer geschokt door je diskwalificatie, maar ook dat heb je over het hoofd gezien, had de discussie al gesloten. Wens je erg veel succes met het repliceren van het onderhavige onderzoek. “het probleem is niet het onderwerp” om je maar even te citeren. Ziende blind aan het roer. Zal wat worden. De vleesindustrie zal vast wel een flink bedrag over hebben voor een hen convenierende uitslag. Maar dat weet je natuurlijk al.

  • wouter t | 12/09/11 om 03:46

    In mijn kranten knipsel bakje ligt sinds de eerste helft van juni een ingezonde brief van Roos Vonk in de NRC met de kop:”Pijn van gelovigen versus pijn van dierenvrienden” De bijdrage van deze hoogleraar aan de discussie over het ritueel slachten. Ik wilde hier op reageren maar schrijven gaat mij niet makkelijk af en ik had haast geen tijd. Nu Vonk zich zorgen maakt over de misstap van vriend en collega voor de effecten en reputatie van haar vakgebied schrijf ik alsnog over haar en haar opvattingen gegeven in haar brief Ze schrijft onder andere naar aanleiding van de opmerking van advocaat Loonstein dat het verbod op ritueel slachten associaties met de jodenvervolgig zou oproepen: “Als een groep mensen iets “voelt”, lijkt dat vandaag de dag nogal wat invloed te hebben. Wat dieren voelen doet niet ter zake. Hoe zit het dan met mensen die van dieren houden? Die hebben toch ook gevoel? Naar schatting 1 miljoen Nederlanders trekken zich het leed van dieren aan . Dit is het het aantal leden van alle dierenbeschermingsorganisaties. Velen van hen lijden,door dat ze besef hebben ven dierenleed. Ze voelen zich prisoners of compassion. Dit heeft Charlotte Mutsaers treffend beschreven in KOETSIER HERFST: “Dat waarachtige medelijden dat je hart doorklieft,je domweg overkomt. Zoals alles wat ons werkelijk raakt. Omdat het geen keuze is maar een overval. En na die overval beland je in de gevangenis.” Is dit lijden minder waard ,omdat die mensen niet aantoonbaar een god of allah achter zich hebben? Is dit voor joden en moslims dan wel aantoonbaar?
    Het dilemma is niet godsdienst versus dierenwelzijn. Het betreft de pijn van dierenvrienden tegen de pijn van joden en moslims”.
    Niet bepaald sympathiek en objectief vind ik dat ze het woord voelt tussen aanhalingstekens zet en daarmee te kennen geeft die gevoelens niet serieus te nemen wanneer het joden en hun gevoelens betreft en daar waar het dierenvrienden betreft meer dan alle begrip voor op te brengen.
    Verder valt het haar als mens te vergeven maar als hoogleraar neem ik het haar kwalijk dat zij stelt dat er slechts 2 groepen zijn die tegenover elkaar staan, volgens mij zijn er meer bijvoorbeeld mensenvrienden. Van de 1 miljoen dierenvrienden zijn er volgens haar velen die lijden doordat ze besef hebben van dierenleed. Volgens mij lijden er ook veel mensenvrienden die besef hebben van mensenleed. Het zijn er misschien nog niet zoveel als dierenvrienden maar hun aantal neemt hopelijk toe. Een complicerende factor is wellicht dat er mensen bi zijn, (dierenvriend en mensenvriend)
    Roos Vonk schrijft:”Totdat keihard het bestaan is aangetoond van een God die dit (het ritueelslachten wordt hier bedoeld) voorschrijft en die het beste met ons voor heeft, zie ik niet in waarom de gevoelens van gelovigen zwaarder zouden moeten wegen dan die van dierenliefhebbers-om nog maar te zwijgen van de dieren.”
    Als niet gelovige kan ik wel een eind met die opvatting meegaan maar dat Vonk de gevoelens van dieren gelijk of zelfs hoger stelt dan die van mensen lijkt misschien heel nobel, maar niet realistisch. Als puntje bij paaltje komt treuren naar mijn bescheiden mening de meeste mensen heviger en hebben meer verdriet bij het leed of verlies van geliefde, vriend of familie lid dan bij de het leed of dood van hun huisdier,of dat van een vriend of familielid. Er zijn natuurlijk uitzonderingen en ik wil niet uitsluiten dat dat het geval kan zijn bij Roos Vonk.
    Nu pas hoor ik dat ze voorzitter is geweest van de Stichting Wakkerdier. Het verbaast mij niet, dit verklaard een hoop.
    Vrijheid van godsdienst en dierenwelzijn botsen onder andere binnen de PvdA. Afgelopen zomer was 57,5 procent van de ledenraad tegen het verbod op ritueelslachten en het standpunt van de fractie. Veel van de tegenstanders melden expliciet ongelovig te zijn.
    Het zou interessant zijn eens te onderzoeken wat de motieven zijn van ongelovige mensen om toch gelovigen te steunen in het behoud van het recht op ritueel slachten. Interessant lijkt mij te weten of er verschil is tussen de motieven van de ongelovige vleeseters en de ongelovige vegetariërs. Roos Vonk lijkt mij echter niet de meest aangewezen onderzoekster niet omdat ik toen ik eerder door haar als een klein huftertje werd bestempeld ( ik eet soms vlees)maar omdat ik toen al dacht: “Wat is dit in hemelsnaam voor onderzoek?” Dit kan toch niet serieus zijn!? Soms hoef je niets te onderzoeken en is je gevoel al juist.

  • wouter t | 12/09/11 om 10:06

    Wat een verschrikkelijke taalfouten heb ik gemaakt in dit stukje! Het was ook erg laat (vroeg) geworden. Vergeef mij ! ( Alleen Roos Vonk vraag ik dit niet)
    wouter t

  • Jacqueline Modde | 12/09/11 om 10:16

    @ Olsthoorn: Ik heb mij gisteren in mijn reactie me er toch iets te makkelijk afgemaakt in mijn antwoord op uw vraag/stelling. Ik denk dat Vonk, haar wetenschappelijke werk kennende, zich voor een wetenschappelijke publicatie voor vakbroeders nooit zo makkelijk met vage antwoorden en onnauwkeurige analyses had laten afschepen door Stapel en wel degelijk veel kritischer naar de data en de conclusies zou hebben gekeken. Dat vormt geen garantie dat ze dan niet ook gefopt zou zijn, gezien het feit dat Stapel blijkbaar allerlei reviewers, promovendi en promotiecommissies voor de gek heeft kunnen houden. Van Vonk had men mogen verwachten dat ze voor een communicatie aan journalisten en het grote publiek eenzelfde kritische houding zou hebben aangenomen ten opzichte van dit onderzoek. Misschien is uw aanname juist en had ze teveel haast om te scoren voor wat zij een goede zaak vindt. Als ze eerst de wetenschappelijke publicatie ter hand had genomen een dan pas een persbericht had laten uitgaan was er niets aan de hand geweest. Nu valt haar dit zeker te verwijten en zal ze zich hiervoor moeten verantwoorden.

  • Max Delius | 12/09/11 om 12:36

    @wouter t (@Peter Olsthoorn) Is het misschien mogelijk die ingezonden brief van mevrouw Vonk van begin juni boven water te krijgen? Aangezien ik geen lid ben van het NRC krijg ik geen toegang tot het bewuste artikel.

  • Joop | 12/09/11 om 14:30

    Ik weet niet beter dan dat wij, de mens, als diersoort vallen onder de omnivoren. Dat betekent dus dat we vlees eten omdat dit een goede reden heeft; vanwege de voedingswaarde. Wel staat het voor mij vast dat overdaad schaadt, maar dat geldt ook voor andere voeding. Daarmee is voor mij de kous af.

  • wouter t | 12/09/11 om 21:26

    @ Max Delius Als u een adres opgeeft stuur ik een kopie.
    Ik heb geen tijd hem hier over te typen.

  • wil R. | 12/09/11 om 21:42

    Op de één of andere manier laat deze discussie mij niet los: wat is er toch mee wat mij zo raakt?! Ik ben er uit: het is het ideologische dachtegoed wat achter deze stelling van Vonk schuil gaat. Ze is aan het demoniseren! Wij zijn goed (de vegetariërs) en zij zijn hufters. Waar heb ik dat toch vaker gehoord?! O ja, lang geleden: zwarthemden, e.d. Mijn vader heeft er tegen gevochten a.d. Grebbeberg. De linkse elite heeft eindelijk zijn ware gezicht laten zien.

  • Roland | 12/09/11 om 23:34

    Een van de reacties verbond Roos Vonk met andere “gevallen” wetenschappers zoals Rene Diekstra. Diekstra is het onzichtbare brein achter het maandblad Psychologie, waarin Vonk een column heeft.

  • Wim Heinen | 12/09/11 om 23:53

    Dat data voor wetenschappelijk onderzoek nú pas aan het licht komen is wonderlijk. Ook binnen de gedragspsychologie bv in Leiden en Groningen werden wel eens data verzonnen voor publicaties. De druk is groot!

  • wouter t | 13/09/11 om 22:40

    @wil R Linkse elite!? Bent u ook niet aan het demoniseren!? Er worden wel erg veel en snel mensen op deze hoop gegooid!
    Wat Roos Vonk betreft en wat mij ook tegen de barst stuit is dat zij inderdaad aan het demoniseren is en het laat gebeuren dat erin het nieuws gezegd wordt dat vleeseters hufterig zijn. Van een wetenschapper verwacht je, of ik althans, een zo objectief mogelijke neutrale houding. In haar ingezonden brief van juni in de NRC over het ritueel slachten geeft zij blijk dat niet te kunnen door aanhalingstekens te plaatsen bij het woord gevoel, in dit geval het gevoel van Joden. Of diegenen die zich door een advocaat laten vertegenwoordigen en voor behoud van het ritueel slachten zijn. Wanneer het de gevoelens van dierenvrienden en dieren zijn worden die door haar breed uitgemeten en geeft ze blijk met wie zei haar gevoelens deelt. Wanneer zij zegt dat zij niet inziet waarom de gevoelens van gelovigen zwaarder zouden moeten wegen dan die van dierenliefhebbers of dieren dan lijkt of zij die gevoelens gelijkwaardig acht, maar door elders aanhalingstekens te plaatsen geeft zij te kennen aan het een meer waarde te hechten dan aan het andere en in feite het zelfde te doen wat zij anderen verwijt. Gisteren bij Pauw en Witteman vond ik haar ook niet sterk. Zij gaf toe dat ze spijt had een persoon ernstig aangevallen(schriftelijk) te hebben die erg kritisch was over het “vleesonderzoek”. Zij gaf ook te kennen dat ze zeer fel kon zijn, wat volgens Pauw toch weer in tegenspraak was met de uitkomsten van het onderzoek aangezien zij vegetariër was! Een onderzoek waarvan de uitkomst volgens Vonk waarschijnlijk gebaseerd was op verzonnen data maar waarvan zij toch leek te geloven dat indien er daadwerkelijk onderzoek zou worden gedaan de uitkomst van dat onderzoek in de lijn zouden liggen van de uitkomst van het neponderzoek. Verbijsterend maar ook eerlijk en naïef vond ik dat ze uit zich zelf zei (en kennelijk ook alleen pas te doen in de praktijk) dat zij de data gecontroleerd zou hebben wanneer die niet in de lijn van de verwachtingen hadden gelegen en dat haar in dat geval een afgang bespaard was gebleven. Het lijkt mij van zelfsprekend data altijd te controleren ongeacht of de uitkomsten in de lijn der verwachtigen liggen of niet. Dat onderzoekers daar anders over zouden denken kan ik mij haast niet voorstellen. Maar misschien ben ik wel naïef.

  • wil R. | 14/09/11 om 15:14

    (Vooral t.a.v. Wouter t.) Ik heb even nagedacht over jou vraag of ik zelf ook niet a.h. demoniseren ben door te stellen dat “de linkse elite haar ware gezicht laat zien” (althans, ik neem aan dat je daar op doelt). Ik had ook kunnen stellen: Roos Vonk laat haar ware gezicht zien. Echter, zolang de Radboud-universiteit haar haar leerstoel laat behouden geeft deze m.i. aan dat ze het eens zijn met haar stellingname. Daardoor blijft het mogelijk dat zij haar (haat)campagne kan blijven ventileren richting haar studenten. Dát vind ik een kwalijke zaak. Ik stel haar in die zin op éénzelfde lijn als haat-imams.
    Ik heb ook “P & W” gezien op tv waaruit ik de conclusie heb getrokken dat ze blijft vasthouden aan haar visie en geen gas terug neemt.
    Nog even dit: ergens kan ik nog een heel eind met haar mee gaan in haar visie. Als ik b.v. op de snelweg een vrachtwagen geladen met kippen (of varkens) zie rijden wordt ik daar ook niet vrolijk van. Kippen, vol met kale plekken, die zeer waarschijnlijk een kort en ellendig leven geleid hebben. Ik ben dus beslist géén voorstander van b.v. de bio-industrie. Echter de wijze waarop Roos Vonk haar visie uitdraagt gaat mij duidelijk een brug te ver.
    Ik ervaar de aanval van Roos Vonk dan eigenlijk ook als een aanval in de rug: volkomen onverwachts en gedaan vanuit een leerstoel psychologie. Een positie vanwaaruit ik deze dolkstoot niet had verwacht. Haar houding wekt m.i. alleen maar weerstand op bij de gemiddelde Nederlander en de dierenwereld is daar m.i. allerminst mee gebaat.
    Vlees eten is een traditie van duizenden en duizenden jaren (zoals éénieder waarschijnlijk wel weet). Een mentaliteitsverandering in deze is iets van lange adem en vraagt m.i. Bewustwording en geen demoniseren/demagogie.
    Roos Vonk doet in mijn ogen afbreuk aan een in wezen goed doel. Zij levert geen positieve bijdrage maar een negatieve. Ik persoonlijk ben al sinds jaar en dag abonnee v.h. maandblad Psychologie. Zij verzorgt daarin columns. Na dit “vleesincident” heb ik mijn abonnement op dit maandblad beëindigd. Misschien een iets overtrokken reactie, maar ik kan en wil mij absoluut niet verenigen met haar haatcampagne.

  • wouter t | 15/09/11 om 01:05

    @ wil R Gelukkig een meer verstandige reactie en wel overwogen verhaal !
    Wie ben ik dat ik een ander bekritiseer? Gezien je of uw woordkeuze ( linkse elite, haatimams) denk ik : “Daar heb je ze weer!” Er zijn ontzetted veel soorten mensen maar door deze niet zelf maar door een bekend persoon die niet bekend staat om zijn verdraagzaamheid geschapen woorden te gebruiken deel je jezelf al in bij een groep zodat een ander dat niet meer hoeft te doen. Zo’n collum over dat “vleesincident”zou voor mij trouwens ook een reden kunnen zijn mijn lidmaatschap op te zeggen. Wij hebben wel wat gemeen maar voor een groter deel waarschijnlijk niet.
    Ik eet ongeveer 1x per week vlees, heb al 15 jaar geen karbonaatje gegeten, en koop melk van loslopende koeien bij voorkeur eieren van kippen die een vrije uitloop hebben maar wens niet ingedeeld te worden bij de dierenvrienden van Roos Vonk.
    Het is soms maar de vraag of de dierenvrienden van Roos Vonk nu allemaal echte dierenvrienden zijn of niet deels in de eerste plaats mensen met behoefte aan een troetel. Daar waar uitdrukkelijk staat aangegeven dat honden aan de lijn moeten worden gehouden vanwege vee, wild of broedvogels laten zeer veel hondenbezitters hun hond toch loslopen. Honderden vogels de lucht en wild dat opgejaagd wordt. Misschien lastig of erger voor andere dieren maar fijn of nodig voor hun troetel vinden de eigenaren, en zo denkt de uitlaatservice er soms ook over.
    Er zijn katten verwilderd of niet die bijna dagelijks een prooi vangen. Ooit zag ik een kat een bijna volwassen konijn een kolenhok in slepen en toen ik de klep open deed vond ik restanten van konijnen en o.a een eekhoorn, fasant en zelfs een taling. Voor deze dierenvrienden geen reden om een vegetarisch dier aan te schaffen. Misschien omdat een cavia geen oogkontakt zoekt en geen kopjes geeft.Toch zou het de dierenwereld ten goede komen,en zouden bovendien veel dieren hun leven niet eindigen in een blikje katten of hondenvoer.

  • Harm | 17/09/11 om 09:24

    Ik heb in een ver verleden met Diederik Stapel op het St. Jans College in Den Haag op school gezeten. Diederik had destijds niet bepaald een gebrek aan zelfingenomenheid. Helaas schijnt zijn persoonlijkheid hem te hebben ingehaald. Dit artikel geeft een mooie kijk in zijn levensvisie. http://www.modernemanprijs.nl/demannen/?pg_aid=2519

  • brombeer | 17/09/11 om 15:05

    Misschien zijn dergelijke incidenten relevant om
    duidelijk te maken dat wetenschappers onder
    overdreven druk gezet worden om bekend te worden.
    Naamsbekendheid, publicaties in science, tv-optredens
    worden sterker aangemoedigd dan inhoud van onderzoek.
    Als iemand dan de fout in gaat in deze malle ratrace
    wordt hij genadeloos afgebroken.
    Dit vind ik zielig.
    Fouten in dergelijk onderzoek, bijvoorbeeld gebruik van
    verkeerde toetsen of ten onrechte significantie besluiten
    zijn eerder regel dan uitzondering in dit soort onderzoek.
    Moeten we al deze wetenschappers ontslaan ? Dan blijven
    er niet veel meer over lijkt me.

  • henk | 17/09/11 om 23:18

    Nu ik het bovenstaande gelezen heb, schoot me te binnen wat is eens van Roos vonk las. Ze beweerde dat ze mensen die vanuit een godsdienstig, niet-evolutionair standpunt redeneerden, geen voldoende zou geven. Uiteraard zal niemand ontkennen dat je met goede argumenten moet komen. Dat je echter alleen een voldoende kunt halen als je de heersende ideologie napraat, vind ik niet sterk. Als het evoutionisme zo sterk staat, moet je kritiek erop toejuichen inplaats van afstraffen (alleen bomen die in de wind staan wortelen goed).

  • Jan | 25/09/11 om 18:25

    Het feit dat publicaties in de psychologie kennelijk zo moeilijk op waarheid zijn te controleren zegt voldoende over het wetenschappelijk karakter ervan lijkt me.

    Jammer dat er zo veel onderzoeksgeld naar dit soort onzin gaat. Statistieksoftware loslaten op enqueteresultaten is toch meer niveau middelbareschoolwerkstuk lijkt me.

    Er is zo veel nuttigs te onderzoeken, laten we de psychologiefaculteiten alsjeblieft zo snel mogelijk sluiten.

  • Erik van Wijk | 23/11/11 om 13:19

    Roos Vonk kan zeer slecht tegen gerechtvaardigde en netjes verantwoorde kritiek. Ik heb delen van onderstaand opiniestuk al een paar maal als reactie bij haar megalomane reclamestukjes op youtube geplaatst. Als een haas werd het verwijderd en daarna mijn reactie-bevoegdheid geblokkeerd. Toch laat dit overduidelijk zien dat Roos Vonk duidelijk bevooroordeeld een onderzoek in gaat. Een doodzonde in de wetenschap. Je vindt namelijk nooit iets dat je niet wil vinden. Als geel de enige kleur is die je kunt zien, is heel de wereld geel.

    Iris Dijkstra is gepromoveerd psycholoog en wetenschapsjournalist en schreef donderdag 15 september dit opiniestuk in de Volkskrant. Aanleiding voor het artikel is het interview met hoogleraar sociale psychologie aan de Nijmeegse Radboud Universiteit Roos Vonk in Pauw & Witteman maandag 12 september.

    Naast brokkenpiloot Diederik Stapel heeft de sociale psychologie nóg een brekebeen: Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Gisteravond was ze te gast bij Pauw en Witteman, om uit te leggen hoe het beruchte vlees-hufter-onderzoek de wereld in was geslingerd. Nog nooit heb ik me bij het zien van een hoogleraar psychologie zo op zitten vreten van ergernis. Vonk presteerde het om de hele wetenschap, in het bijzonder de sociale psychologie, in diskrediet te brengen. En laten we de Radboud Universiteit niet vergeten. Die lijdt met de dubieuze uitspraken van Vonk enorme imagoschade.

    Vonk vertelde dat collega Diederik Stapel gegevens van vier experimenten had aangeleverd waarvan niet alles was ‘gelukt’. ‘Zo gaat het vaak’, zei ze, ‘het lukt niet allemaal.’ ‘En met ‘lukken’ bedoelt u dat de hypothese die je hebt ook wordt bevestigd door het onderzoek?’ vroeg Pauw nog maar even, voor alle zekerheid. ‘Ja’, antwoordde Roos Vonk. En daarmee ging ze verschrikkelijk de mist in. Natuurlijk hangt het ‘lukken’ van een experiment niet af van de uitkomsten, maar van de proefopzet. Zit een onderzoek goed in elkaar, en zijn er tijdens het onderzoek geen gekke dingen gebeurd (de computers deden het naar behoren, de proefpersonen wisten waar ze moesten wezen, het onderzoek werd niet onderbroken door bijvoorbeeld een brandalarm), dan kun je spreken van een geslaagd experiment. Ongeacht of de resultaten je bevallen of niet. Maar Vonk denkt daar duidelijk anders over.

    ‘Is dat de kern van de sociale psychologie?’ vroeg Pauw. ‘Dat je een verwachting hebt en dat je dan eigenlijk hoopt dat je een onderzoek kunt vinden dat die verwachting ook bevestigt?’ ‘Ja túúrlijk,’ antwoordde Roos Vonk. ‘Dat is altijd zo.’ Dat is helemaal niet zo, mevrouw Vonk. Elke eerstejaars psychologiestudent kan u vertellen dat het zoeken naar bevestiging voor je hypothesen de wetenschap niet vooruithelpt. Als je denkt dat er alleen maar witte zwanen bestaan heeft het geen enkele zin naar witte zwanen te zoeken; je moet juist op zoek naar die ene zwarte zwaan die je hypothese onderuit haalt. Dáár word je wijzer van. Maar Vonk hield voet bij stuk. ‘Ik was er zo van overtuigd dat die data [gegevens – ID] gewoon goed waren. En als je data hebt, dan is dat toch gewoon weer bewijs.’ Daarom had ze de boel niet gecheckt. Dat zou ze wel hebben gedaan als ze op onverwachte uitkomsten was gestuit. ‘Als je resultaten afwijken van wat je had verwacht op basis van theorie en eerder onderzoek, dan is het altijd zo dat je daar teleurgesteld over bent. Dan moeten we nog eens kijken of we dat wel goed gedaan hebben.’ Ook dit getuigt van weinig professionaliteit. Een goede wetenschapper is helemaal niet teleurgesteld als uitkomsten verrassend zijn; hij of zij zal simpelweg proberen te verklaren hoe deze onverwachte resultaten zijn ontstaan. Misschien klopt de theorie toch niet helemaal, misschien zijn andere dingen van invloed dan tot nog toe gedacht – dat soort werk. De teleurstelling waar Vonk over spreekt getuigt van een emotionele betrokkenheid die niets met wetenschap te maken heeft. Natuurlijk, onderzoekers houden zich altijd bezig met onderwerpen die hen interesseren. Maar dat is niet erg: een portie gezonde nieuwsgierigheid hoeft een kritische, wetenschappelijke houding helemaal niet in de weg te staan. Als je gewoon wilt weten hoe iets nu écht zit, zonder dat je belang hebt bij de resultaten, kun je prima onderzoek doen. Gelukkig heeft de overgrote meerderheid van wetenschappers en sociaalpsychologen dat heel goed begrepen.

  • Hans Wallin | 03/02/12 om 08:29

    Ik kan het niet allemaal zo snel beoordelen,maar had
    wel een reactie verwacht van de Pvdd,misschien
    van Mevr. Thieme herself

  • hans wallin | 04/02/12 om 21:46

    Als er vroeger op mijn lagere school(ca 1940)iemand vervelend was,vroeg de onderwijzeres of hij of zij soms paardenvlees had gegeten.
    Het geloof in het effect van vleeseten is dus niet nieuw

  • Marja | 07/02/12 om 00:51

    Psychologen onderzoeken op dubieuze wijze nutteloze details, om op basis daavan hele bevolkingsgroepen te stigmatiseren als het even uitkomt ergens voor. Het is je reinste propaganda van discriminatie op basis van flinterdunne ‘observaties’.

  • Robert Hilton | 31/05/15 om 21:29

    Ik lees het stuk over Stapel en Vonk. Is Roos Vonk nog overtuigd dat een vleesetende mens nog geweldadig gedrag vertoont? Adolph Hitler was toen een vegetarier, was hij dan zo vredelievend?
    Moet ik iemand als Roos Vonk geloven? Moet ik ze ook respecteren?

Reageer op dit artikel:

*

*

Uw e-mail adres wordt niet gepubliceerd en niet aan derden verstrekt.

Omgangsvormen