Wetenschappelijke hocus pocus op herhaling 

‘Koningshuis levert 4 tot 5 miljard op’

Volkskrant publiceert gretig drie jaar oud opgewarmd nieuws. Met als discutabele bron een krantje van Wijs & Van Oostveen.

Gelezen: RTL, Elsevier en AD op basis van ANP:

“Het koningshuis levert Nederland jaarlijks 4 tot 5 miljard euro op. Dit heeft de Amsterdamse vermogensbeheerder Wijs & van Oostveen uitgerekend. Eerder berekende een werkgroep onder leiding van oud-minister Gerrit Zalm dat het koningshuis jaarlijks 110 miljoen euro kost.

Volgens professor economie Harry van Dalen aan de universiteit van Tilburg stimuleert een monarchie de economie jaarlijks met 1 procent groei. “Op deze manier komen we op 4 á 5 miljard euro”, verklaart directeur Steven Sarphatie van Wijs & van Oostveen.

Onder andere handelsdelegaties die meegaan met bezoeken van het koningshuis aan het buitenland zijn waardevol voor het bedrijfsleven en ook de zogenaamde vertrouwensbonus. Dit is de stabiliteit die een koningshuis uitstraalt naar het buitenland. “Premiers komen en gaan, maar een monarch blijft en is belangrijk voor het imago van een land”, aldus Sarphatie.”

De Volkskrant maakt er echt zelf werk van:

”˜Koninklijk Huis levert jaarlijks tussen de 4 en 5 miljard op’
Van onze verslaggever
JAN HOEDEMAN

DEN HAAG Het Koninklijk Huis kost de Staat der Nederlanden in 2010 40 miljoen per jaar en is daarmee een van de duurste koningshuizen. Maar wat levert het op? Tussen de vier a vijf miljard, zo blijkt uit een onderzoek van professor Harry van Dalen, verbonden als econoom aan de Universiteit van Tilburg.”

Vervolgens is het ANP-bericht verteld en komt de beleggerschef zelf aan het woord op de vraag of alle malheur die het Koningshuis trof ten koste gaat van de ‘waarde’. Sarphatie fantaseert erop los: “Voor buitenlandse investeerders zijn dit interne aangelegenheden. Het gaat hen erom dat het een stabiele monarchie is, waar koningin Beatrix al dertig jaar koningin is. Zij is een merk en benadert miljardenmerken als Philips en Heineken. Als Beatrix blijft zitten, hoeven we minder te bezuinigen.”

Dan stelt de Volkskrant de vraag of de waarde afneemt als Willem-Alexander de troon overneemt. Sarphatie weer: ”Hij is nog geen merk, de prins werkt er wel hard aan, daarom is hij veel op reis. Dat blijft niet onopgemerkt.”

(Hier stond het gehele artikel. De rest van het artikel dat hier stond is op 3 juni 2012 verwijderd op last van het bedrijf Auxen dat de auteursrechten van de Volkskrant bewaakt.)

Media blind en doof

Professor Harry van Dalen laat weten: “Nieuwsberichten suggereren wellicht een connectie dat er niet is tussen mij en Wijs & Van Oostveen. Ik heb geen onderzoek voor hen verricht en ben slechts geciteerd, denk ik, nav onderzoek dat ik 3 jaar geleden heb uitgevoerd en dat gepubliceerd is in het Jaarboek overheidsuitgaven 2007.”

Wijs & Van Oostveen Vermogensbeheer is een beleggingsbedrijf in Amsterdam. Dit bureau liet het onderzoek niet uitvoeren alvorens erover te publiceren in zijn klantenkrantje ”˜Geld en Beleggen’. Directeur Steven Sarphatie van Wijs en Van Oostveen heeft het onderzoek niet laten doen noch heeft hij enige deskundigheid op dit terrein, zoals het ANP en de Volkskrant beweren c.q. suggereren.

Heeft Sarphatie beweerd zelf te hebben onderzocht? De eerste getuige is zijn persbericht naar aanleiding van het artikel: “Maar de opbrengsten komen uit op 4 tot 5 miljard euro per jaar. Dat blijkt uit een onderzoek van Harry van Dalen, verbonden als professor economie aan de Universiteit van Tilburg.”

Nergens staat dat Wijs & Van Oostveen opdrachtgever was. Sarpathie in een gevraagde toelichting: ” Ik heb dit nooit beweerd. U moet de Volkskrant bellen. Wij hebben een leuk artikel proberen samen te stellen voor ons blad uit drie verschillende elementen. Dit onderzoek van Van Dalen kwam ik tegen en ik weet dat het drie jaar oud is. Dat kan iedereen zo zien via Google.”

Sarphatie verbaast zich over de media: “Als je ziet hoe die ermee aan de haal gaan, zonder zich nog een moment te bekommeren om de feiten. Tot onze stomme verbazing ging dit de hele wereld rond, tot zelfs in RTL Boulevard.”

Jan Hoedeman van de Volkskrant voert Sarphatie behalve als opdrachtgever ook als deskundige op, van een drie jaar oud onderzoek. Dat terwijl hij niet meer of minder dan een chef van een beleggingsbedrijf is. Een drievoudige fout?

Hoedeman: “Sarphatie beweerde zelf dat hij de opdrachtgever was en dat het onderzoek recent was. Dat was in de redactievergadering daar aan de orde geweest.”

Maar waarom is Van Dalen dan niet geciteerd? Of is er op zijn minst de moeite genomen om dat onderzoek te lezen, waarin een datum vermeld staat? Hoedeman: “Van Dalen kon ik niet te pakken krijgen.”

Overleg tussen Hoedeman en Wijs & Van Oostveen

Heeft Sarphatie gelogen tegen Hoedeman, of is Hoedeman een leugenaar? Het lijkt onwaarschijnlijk dat Sarpathie heeft beweerd dat het onderzoek nieuw is, dat hij de opdrachtgever is en zichzelf tot deskundige van dat onderwerp heeft benoemd. Maar is er ook bewijs?

We sturen het artikel ter correctie naar Hoedeman en Sarphatie. De eerste mailt dat hij het artikel uitstekend vindt, maar ten onrechte als ’slippendrager van het Koningshuis’ wordt betiteld. Dit waardeoordeel schrappen we. De feiten zeggen genoeg.

Sarphatie laat niets van zich horen. Na enkele telefoontjes belt een medewerker terug. Sarphatie zelf durft niet meer aan de telefoon te komen. “De heer Hoedeman schreef een uitstekend artikel. Het is hartstikke leuk. Wij hebben honderden, overwegend zeer positieve reacties gehad. Uw artikel is tendentieus en een storm in een glas water”, aldus de medewerker van Wijs & van Oostveen.

Opvallend, want twee dagen eerder nog sprak Sarphatie in bepaald niet vleiende bewoordingen over Hoedeman. En hij zei dat hij de bandopname van het gesprek met Hoedeman beschikbaar had, mocht de journalist de waarheid verdraaien.
Nu ineens de eensgezindheid.

Was er overleg met de heer Hoedeman? “Wij hebben inderdaad met de heer Hoedeman gesproken. Dat leek ons correct en netjes. Hij schreef een goed verhaal, erg leuk.”

Kortom, het artikel deugt niet, lezers zijn op het verkeerde been gezet. Maar Wijs & Van Oostveen en de Volkskrantjournalist delen de noodzaak om de zaken anders voor te stellen. En samen vegen ze hun misleiding onder het tapijt.

Maar het is nog niet uit.

ANP: verbetering volstaat niet

Bij het ANP was een per 1 juni vertrokken stagiair verantwoordelijk voor het bericht. Hij liep stage bij de economieredactie en pikte het persbericht van Wijs & Van Oostveen op. Later kwam er een verbetering van het bericht, maar nog deugde het niet. Op het net van het ANP staat het volgende:

” VERBETERING: Koningshuis levert 4 tot 5 miljard op
Vrijdag, 28 mei 2010 / 15:51
C o r r e c t i e 39 miljoen euro ipv van 110 miljoen euro in eerste alinea

AMSTERDAM (ANP) – Het koningshuis levert Nederland jaarlijks 4 tot 5 miljard euro op. Dit heeft de Amsterdamse vermogensbeheerder Wijs & van Oostveen uitgerekend. Eerder berekende een werkgroep onder leiding van oud-minister Gerrit Zalm dat het koningshuis jaarlijks 39 miljoen euro kost.

Volgens professor economie Harry van Dalen aan de universiteit van Tilburg stimuleert een monarchie de economie jaarlijks met 1 procent groei. ,,Op deze manier komen we op 4 á 5 miljard euro”, verklaart directeur Steven Sarphatie van Wijs & van Oostveen.”

Die correctie op het ANP-net is door de media niet meer overgenomen, want Elsevier, AD en RTL noemen nog gewoon de 110 miljoen kosten. (tegenover 4 tot 5 miljard maakt dat tenslotte ook weinig meer uit.)

Maar het bericht is niet gecorrigeerd op de fout dat het een onderzoek is van Wijs & Van Oostveen. Noch heeft iemand bij het ANP de stagiair ervan weerhouden om oud nieuws te publiceren.

Onderzoek oud en verbasterd

Geen van de journalisten, ook niet die van de Volkskrant, vond het nodig om het onderzoek van prof. Van Dalen zelf onder ogen te krijgen en fantaseerden er dus op los. Het gaat om dit onderzoek van Harry van Dalen. De publicatie is gedateerd op 30 mei 2007, precies drie jaar voor bovenstaande artikelen.

De samenvatting toen: “De Nederlandse monarchie kost € 100 miljoen op jaarbasis. Tegenover die ogenschijnlijk hoge kosten staan echter substantií«le baten waarvan een economie, die onder een constitutionele monarchie functioneert, profiteert. Deze monarchiebonus komt neer op bijna een procentpunt extra groei per jaar. Voor Nederland betekent dit een jaarlijks profijt van 4 í  5 miljard euro.”

De kosten van het Koningshuis zijn nauwkeurig uiteengezet, maar de baten zijn gebaseerd op modellen en aannames die verre van waterdicht zijn, om niet te zeggen op ”˜drijfzand’ zijn gebaseerd:

“Om de stille kracht van een monarchie te benaderen is er voor gekozen om een rijke databron van de Wereldbank te gebruiken die de kwaliteit van overheidsbestuur en democratie probeert te meten.”

Er is gekeken naar de verschillen tussen monarchieí«n en niet-monarchieí«n. De volgende facetten waren indicatoren: democratische vertegenwoordiging, stabiliteit, effectiviteit van de overheid,reguleringskwaliteit, kwaliteit van de wetgeving en –handhaving en tenslotte corruptiebestrijding.

Geen wetenschap maar ”˜magie’

Ten tweede voert Van Dalen het volgende op: “Op basis van Wereldbank-data is een eenvoudig groeimodel gehanteerd, waarbij de groei van het reí«el nationaal inkomen verklaard wordt uit de groei in investeringen, de werkzame bevolking en een ”˜monarchie’-dummyvariabele om zo aan de groei-ervaringen van landen de monarchiebonus te kunnen ontfutselen.”

Van ”˜ monarchie’-dummyvariabele’ naar ”˜monarchiebonus’. Conclusie: “Een rudimentaire groeiberekening op basis van deze schatting geeft aan dat 0.8 í  1.0 procentpuntgroei te danken is aan de monarchie. Als dit groeicijfer vertaald wordt in euro’s dan varií«ren de baten van het koningshuis tussen 4,2 en 5,3 miljard euro voor het jaar 2006.”

Van Dalen zet zelf vraagtekens bij deze hocus pocus die als wetenschap de wereld in wordt gestuurd: “Een cruciale vraag die op de achtergrond blijft spelen is waar die baten precies vandaan komen. Hier moet deze studie in gebreke blijven. Misschien moeten we ons houden aan de woorden van Bagehot: We moeten niet teveel daglicht op de magie laten schijnen, anders verdwijnt wellicht de monarchiebonus.”

Kortom, liever ”˜magie’ in plaats van ”˜daglicht’. De ogen sluiten voor de kritische benadering en doorgaan met de conclusie. Zo word je dus professor in Nederland, stagair bij het gezaghebbende ANP, overschrijver bij Elsevier, AD of RTL en monarchiejournalist bij de Volkskrant.

  • Reacties

  • Vili Ross | 06/06/10 om 08:55

    Nog een voorbeeld van samenwerkingsverbanden, onderlinge belangenverstrengeling van netwerken van legale overheidscriminelen, Royal Legal Criminals en de MSM propaganda om de jaarlijkse honderd tien miljoen euro belastinggeld die wij onze Royal Legal Criminals als Nederlandse belastingbetalers geven, te rechtvaardigen.
    Geintje: detail; let op de “Kunnuklukke” hoofdletters, correct schriftelijk gangbaar protocollair betiteld “ha ha” ) (alleen wit, niet de legal criminele gelegaliseerde “zwartgeld belastingparadijsconstructies” meegerekend natuurlijk waarop deze Royal Legal Criminals nog eens vele tientallen miljoenen extra zwart van de Nederlandse belastingbetaler stelen) .

    Waarom nu deze propagandacampagne?
    De Royal Legal Criminal elite in NL, in samenwerking met de vrienden uit het old boys network van legal criminal financial elite eigenaars van de MSM propagandamachine, weten dat het nodig is omdat er economische armoede komt voor de gewone mensen.
    Dan zijn de miljoenen aan de Royal Legal Criminal elite gespendeerd belastinggeld niet meer vanzelfsprekend.
    Zij honderd tien miljoen jaarlijks. Een bijstandstrekker gedwongen levend onder de armoedegrens jaarlijks.
    Mensen voelen steeds harder de onrechtvaardige verdeling van de rijkdom.

    Daarom een propagandaoffensief in AD en Telegraaf.
    AD: “Koningshuis is winstgevend”
    http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Binnenland/article/detail/486560/2010/05/28/Koningshuis-is-winstgevend.dhtml

    Volgens vermogensbeheerder Wijs & van Oostveen. Maken onze Legal Royal Criminals dus een 4 tot 5 miljard euro winst voor NL. Zo zo”¦
    Wie is financií«le vermogensbeheerder Wijs & van Oostveen? Wat is de reputatie van dit deze financií«le dienstverlener dat hij dit met zoveel omhaal in het AD geplaatst weet te krijgen?

    Even iets over de legale criminele financií«le oplichterijen van vermogensbeheerder Wijs & van Oostveen voor zover to nu toe bekend en bewijsbaar.
    Quote: “Gelezen: NRC. Erica Verdegaal schrijft voor NRC Handelsblad en NRC en nrc.next. 20 09 2008 in NRC Handelsblad behandelde ze de hebzucht die in een deceptie eindigde voor eigenaren van waardepapieren van de failliete bank Lehman Brothers.
    vermogensbeheerder Wijs & van Oostveen verkocht voor 75 miljoen euro aan met name Nederlandse clií«nten malafide financií«le beleggingsproducten van de failliete Lehman Brothers bank uit de USA..
    Dus Nederlandse beleggers werden min of meer bewust (het was algmeen bekend in de financiele wereld, Wijs & van Oostveen hadden het zeker kunnen en moeten weten uit hoofde van verantwoordelijkheid als financií«le instelling jegens hun clií«nten – vlak voor het uitbreken van de economische crisis -hoe slecht Lehman Brothers ervoor stond in 2008) voor 75 miljoen opgelicht.

    Gelooft U oplichters?
    http://www.leugens.nl/2008/09/21/wijs-oostveen/

  • Bataaf | 06/06/10 om 09:51

    De oranje monarchie gelijk in de etalage zetten.
    Opbrengst: 10x de jaaropbrengst is 40 miljard. (gangbare rekensom in o.g.)
    De burger hoeft dan niet meer te bezuinigen en we besparen daar bovenop nog eens 110 miljoen per jaar.

  • Wiebe | 20/06/10 om 12:47

    Al zijn de oude media nog zo snel, de waarheid achterhaalt ze wel…
    Uit het feit alleen dat we de oranjes niet gekozen hebben, blijkt al hoe democratisch we zijn. Dat we met z’n allen zo idioot zijn om die Bilderbergers ‘vrijwillig’ een enorme som gelds jaarlijks te ‘geven’, hierbij geholpen door ons fraaie ‘democratische’ systeem, vertelt mij dat we collectief alle realiteitszin verloren hebben. Op een handjevol mensen na van wie de MSM zeggen dat ze aluhoedjes op hebben.
    I wear my tinfoil hat with pride!

  • vanhetgoor | 10/07/10 om 15:03

    Heeft Duitsland geen zin in een koninklijke familie? Ze mogen ze (terug) hebben. Ze mogen ze voor een schappelijk prijsje hebben. En anders is er nog een mogelijkheid; als één koninklijke familie met een beperkt aantal leden zoveel geld oplevert waarom maken we die familie dan niet groter, de koninklijke schoonfamilie erbij, en alle neven en achterneven en aangetrouwde periferie. Gezellig allemaal erbij want dan worden de kosten wel hoger, maar de opbrengsten ook. Want zo zit het toch, omdat Nederland geld geeft aan de Oranjes is er uiteindelijk winst, en met meer investering dus ook nog hoger winsten. Dat werkt toch zo in het zakenleven? Of zou het bericht niet kloppen, ik denkt het! De Oranjes kosten alleen maar, nog een geluk dat onze monarchie alleen maar ceremonieel is, ik moet er niet aan denken dat H.M. de Koningin zich ook nog zou geen bemoeien met bijvoorbeeld de kabinetsformatie. En als dat nog niet erg genoeg is, denk dan eens aan de periode dat Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willen Alexander op de troon zal zitten. Maar gelukkig wordt hij dan wel bijgestaan door zijn í¨n onze geliefde Prinsex Máxima, hieperdepiep hoera!

  • John | 25/07/10 om 13:18

    Andere landen met koningshuizen zouden dus ook ‘winst’ moeten maken.
    Maar als ik een bedrijf heb, besluit ik dan eerder een order te plaatsen bij een bedrijf in een land waar de koninklijke familie me aanstaat. Natuurlijk niet!
    Als ik een vakantieland uitzoek, kijk ik dan eerst of ik de koning(in) symphatiek vindt? Belachelijk!
    Alleen de prijs/kwaliteit vehouding telt.
    En als die niet klopt, zien ze me nooit meer.

  • wally | 05/12/10 om 16:15

    dat er dan nog zoveel mensen instinken aan dit uit leugens en bedrog opgebouwd koninkrijk .te denken dat ze voor de burgers gaan alleen al de verhalen over bernard ,dan kun je wel nagaan hoe zijn dochter in elkaar zit en denkt .
    de appel valt niet ver van de boom is het spreekwoord
    maar het koetjes volk snapt niet dat ze dagelijks genaaid worden door dit gedrog

  • Ratna | 21/12/10 om 19:54

    Aangezien een koningshuis ook kan bestaan met 9 / 12 mln, kunnen er best wat van deze miljoenen aan onderwijs en cultuur besteed worden

  • ida | 02/06/11 om 20:13

    En dan krijgen we uit Argentinie er een paar opvreters bij ,trouwens die zijn hier al ,leven als god in frankrijk.

  • Jan | 10/10/11 om 16:53

    Waarom word ik als Jan de arbeider bij de grens gepakt door de douane met 10000 euro terwijl dit … volkje heel simpel hun vermogen met zeer vele miljoenen geruisloos uit dit land kunnen wegsluisen (verlaten) met het oogmerk als het fout gaat dan zitten wij niet op zwart zaad.
    Krijgen deze lieden net als de boeren zo’n 15 jaar geleden die met hun veestapel naar de Oostblok landen vertrokken ook een super naheffing??? Natuurlijk niet want deze mensen zijn helaas niet prominent en allochtoon.

  • anoniem | 11/10/11 om 08:01

    http://www.nederland2.nl/programmas/3442-toekomst-van-de-monarchie/uitzending/21994?missed=true

  • Dick | 30/01/13 om 17:30

    Ja, de monarchie kost ons veel geld. Dat is makkelijk meetbaar. Wat het oplevert is niet meetbaar. Echter, het is wel meetbaar dat een handelsdelegatie met de Nederlandse koningin erbij, wel meer deuren opent voor het bedrijfsleven dan als zij er niet bij zou zijn. Het lijkt me lastig dit te kwantificeren in daadwerkelijke orders aan Nederlandse bedrijven en meer werkgelegenheid en ik weet niet of het bijgehouden wordt. Het Nederlandse bedrijfsleven verdiend miljarden met grote buitenlandse infrastructurele projecten. Hoe toon je nu aan dat de koningin instrumenteel is geweest dat Nederland de gelegenheid heeft gekregen zich op deze projecten in te schrijven?
    Onlangs is berekend dat een president ons ook €110M zou kosten. Een handelsdelegatie geleid door een president zou minder deuren in het buitenland openen, omdat onze monarchie in hoger aanzien staat dan een president.

    Bovendien is ons niet democratisch gekozen staatshoofd, vele malen populairder dan onze democratisch gekozen Minister President.

  • Republikein | 05/02/13 om 11:32

    Wat een onzin Dick. Ten eerste kun je de opmerking dat ” wel meetbaar is “dat een handelsdelegatie met de Nederlandse koningin erbij, wel meer deuren opent voor het bedrijfsleven dan als zij er niet bij zou zijn” niet bewijzen en is daar ook geen wetenschappelijk bewijs van. Ten tweede verkopen de Duitsers nog veel beter dan wij (of de VS, Korea, etc), en zij doen dat ook zonder een Bea of Willem er bij die een beetje mooie voorstellingen en luxe dineetjes bezoeken. Ten derde kun je wel beredeneren dat het niets uitmaakt of ze er bij is, want geen enkele serieuze zakenman of bedrijf gaat een groot product of omvangrijke dienst afnemen omdat er een bepaald staatshoofd 1 of 2 dagen rond loopt. Vanzelfsprekend zullen wel altijd ijdele zakenmensen graag naar de luxe borrel of diner gaan om in de buurt van andere belangrijke mensen en staatshoofden te mogen zijn (net als dat Nederlanders ook altijd heel raar gaan doen als ze in de buurt van het koningshuis mogen komen, lees het stuk van Jan Kuitenbrouwer in de NRC). En in republieken (de overgrote meerderheid in de wereld) vind men een monarchie natuurlijk belachelijk (ze hebben niet voor niets een systeem gekozen dat iedereen een eerlijke en gelijke kans geeft op verkozen te worden tot staatshoofd en hub koningshuis soms afgezet). Ik schaam me altijd dood als ik op bezoek kom in republieken en men mij vraagt waarom nederlanders zichzelf juridisch onder 1 bepaalde familie zetten en niet alle mensen gelijk behandelen. Een familie die nota bene nog niet eens direct afstamt van Willem van Oranje (en zelfs als dat wel zo was, handhaaf je zo’n laat middeleeuws feodaal stelsel niet als democratische burger)

  • A. van den Berg | 29/07/13 om 15:31

    Het Koninklijk Huis opent deuren. De rest moet het bedrijfsleven zelf doen. Ik geloof er heilig in dat het Koninklijk Huis rond de 4 1/2 miljard oplevert.
    Dat is inderdaad niet te bewijzen, maar het tegendeel ook niet.

  • K van leeuwen | 01/08/13 om 10:59

    @ A van den Berg: Ik ben er van overtuigd dat het koninklijk huis 4 a 5 miljard kost en niks oplevert. Dat is inderdaad niet te bewijzen, maar het tegendeel ook niet.

  • Jan de burgerman | 27/04/17 om 08:54

    Het gaat mij niet om het geld alleen. Ik geloof in de gekozen man of vrouw. Spreek niet over democratie in dit land met zo een monarchie. Willem mag zich gerust in een republiek als kandidaat opstellen, maar dan zakt hij door het ijs. Over enkele decennia hebben wij geen monarchie meer. Dat weet men in de huize ook. Van daar dat men wanhopig de marketing machine aan het draaien is. Symphatie kweken voor de koninklijken. Werkt uiteindelijk toch niet.

Reageer op dit artikel:

*
To prove you're a person (not a spam script), type the security word shown in the picture. Click on the picture to hear an audio file of the word.
Click to hear an audio file of the anti-spam word

Uw e-mail adres wordt niet gepubliceerd en niet aan derden verstrekt.

Omgangsvormen