Oorlogsherinneringen gefilterd. 

Hypnose faciliteert geschiedvervalsing

Harald MerckelbachSchuld en boete wissen we eenvoudig.Gelezen: Column Harald Merckelbach in NRC, 16 december 2016

Merckelbach verhaalt van de memoires van de Duitse officier Heinrich Gerlach die in Russische krijgsgevangenschap belandde gedurende de Tweede Wereldoorlog. Hij begint in de cel begint een autobiografische roman te schrijven over zijn ervaringen.

Bij zijn vrijlating wordt het manuscript hem afgenomen. In vele hypnose-sessies weet Gerlach de herinnering terug te roepen en publiceert in 1957 Die verratene Armee verkkopt ruim 1 miljoen exemplaren en krijgt een literatuurprijs.

Germanist Carsten Gansel reist na het vallen van De Muur naar Moskou, ontdekt het originele manuscript van Gerlach (Durchbruch bei Stalingrad). De overeenstemming tussen echt en onder hypnose geschreven tekst is groot, schrijven Duitse bladen.

Merckelbach: ‘Bijzonder verhaal, maar het klopt van geen kanten. Het was niet de germanist Gansel die het origineel ontdekte, maar de aan Rutgers University verbonden historicus Jochen Hellbeck. Hellbeck onderwierp oerversie en latere roman aan een systematische vergelijking en publiceerde daar al in 2013 uitvoerig over in het tijdschrift Contemporary European History. Hellbeck komt tot de conclusie dat beide documenten verschillen als dag en nacht.’

Er is sprake van opzettelijke vervalsing, zo vindt Merckelbach. Zo zijn ernstige misdragingen van Duitse soldaten in Rusland verdwenen uit de ‘hypnose-roman’, evenals de schuldbekentenis aan de oorlog. Maar waren die wel in alle vrijheid beschreven? Moeilijk geval, waaraan Suddeutsche Zeitung een aardig artikel wijdde.

Merckelbach: ‘Aan hypnose kleeft de reputatie dat je er sluimerende herinneringen mee kan opdelven, herinneringen die ergens in een uithoek van het brein in ongerepte toestand liggen te wachten op ontsluiting. Die reputatie is geheel en al onverdiend.’

De hypnose-dokter eiste later 20 procent van de royalty’s op en kreeg die ook.

 

Reageer op dit artikel:

*
To prove you're a person (not a spam script), type the security word shown in the picture. Click on the picture to hear an audio file of the word.
Click to hear an audio file of the anti-spam word

Uw e-mail adres wordt niet gepubliceerd en niet aan derden verstrekt.

Omgangsvormen