Ik heb het rapportje gelezen, en die “verschuiving van werkgelegenheid” berust op een cruciale vooronderstelling: het CPB start n.l. bij het hebben van een open markteconomie in Nederland. Met dat uitgangspunt negeert het het feit dat een open markteconomie alleen kan bestaan wanneer er geen andere mogendheid geweld gebruikt.

Defensiebestedingen beschermen daartegen, maar onttrekken zich daarmee op voorhand aan het soort economische analyse dat het CPB uitvoert.

Dit staat overigens los van de vraag of nu straaljagers aanschaffen een verstandige defensiebeslissing is.

Als je daartoe echter besluit, dan is het niet logisch om te veronderstellen dat in een sector als Defensie efficiencywinst / productiviteitsverhoging kan worden geboekt, zoals het CPB veronderstelt.

In de defensiesector wordt technologische vooruitgang omgezet in verhoogde effectiviteit van wapens, niet in verminderde kosten, omdat budgetten politiek gedreven zijn.

Wat is productiviteitsverhoging in de defensiesector? Dat een piloot twee keer zoveel doelen kan bombarderen per vlucht?

Het argument dat bedrijven de werkgelegenheid in hun buitenlandse dochters ten onrechte meetellen is op het eerste gezicht valide, echter dan had het CPB ook moeten uitzoeken hoeveel werkgelegenheid buitenlandse bedrijven in Nederland veroorzaken of juist achterwege laten als men hier niet meer met de JSF meedoet of een ander toestel kiest.

Het probleem is niet dat het CPB liegt, maar dat het de eigen drogredeneringen niet doorgrond en dus uit de bocht vliegt. Het bureau bewijst zichzelf daar geen dienst mee.